Meginregla og skýring
Með samræmdri formerkjareglu gildir 1/f = 1/dₒ + 1/dᵢ. Þverstækkun er m = −dᵢ/dₒ; neikvætt formerki merkir viðsnúna raunmynd af raunverulegum hlut.
Reiknað dæmi
Safnlinsa með f = +10 cm og hlut í dₒ = 30 cm fjarlægð gefur 1/dᵢ = 1/10 − 1/30, svo dᵢ = 15 cm. Stækkunin er m = −0,5: myndin er hálf stærð hlutar og öfug.
Túlkun niðurstöðu
Sé hlutur innan brennivíddar safnlinsu verður myndin sýndarmynd, réttsnúin og ekki hægt að varpa henni beint á skjá. Formerki myndfjarlægðar þarf að túlka samkvæmt valdri reglu.
Samanburður og gögn
| Stærð | Gildi eða táknun | Athugasemd |
|---|---|---|
| f | +10 cm | + |
| dₒ | 30 cm | + |
| dᵢ | 15 cm | m = −0.5 |
Nánari notkun
Líkanið gerir ráð fyrir þunnri linsu og geislum nálægt ás. Þykkar linsur, jaðargeislar og litfrávik geta valdið skekkju í raunverulegri mynd.
Færið hlutinn úr 30 cm í 20 cm fjarlægð frá linsu með f = 10 cm. Þá fæst dᵢ = 20 cm og m = −1: myndin er jafn stór og hluturinn en öfug. Þegar hluturinn er nákvæmlega í brennidepli verða ljósgeislar í hugsjónarlíkaninu samsíða og myndfjarlægðin stefnir á óendanlegt. Því getur lítil breyting á hlutafjarlægð nálægt brennipunkti hreyft skýra mynd afar mikið. Raunveruleg linsa hefur einnig þykkt og sjónskekkjur.
Takmarkanir og algengar villur
Ekki nota mismunandi formerkjareglur í sama dæmi eða kalla sýndarmynd mynd sem má varpa á skjá. Notaðu sömu lengdareiningu alls staðar.
Æfing
Ef f = 10 cm og dₒ = 30 cm, hver eru dᵢ og m?
Lausn: dᵢ = 15 cm og m = −0,5; raunmynd, viðsnúin og helmingi minni.
Mikilvægt að muna: Sé hlutur innan brennivíddar safnlinsu verður myndin sýndarmynd, réttsnúin og ekki hægt að varpa henni beint á skjá. Formerki myndfjarlægðar þarf að túlka samkvæmt valdri reglu.