Nám

Hugtakið tengir mælanleg fyrirbæri við mekanismann sem skýrir þau. Byrjaðu á skilgreiningunni og tengdu síðan saman hvaða stærð breytist og hvaða skilyrði ráða niðurstöðunni.

Bygging atómsA = Z + N SamsæturZ = const. ; N ≠ const.Rafeindaskipan1s² → 2s² → 2p⁶ → 3s² …Lotubundnar tilhneigingarZ_eff ↑ ; n ↑EfnatengiΔχ Mól og Avogadros-fastinnN = nNₐ ; Nₐ = 6.02214076×10²³ mol⁻¹ EfnajafnvægiaA + bB ⇌ cC + dD GeislavirkniN(t)=N₀e^(−λt)Jónirq = Z − Nₑ Rafdrægniχ Atómsvigrúm(n, l, mₗ, mₛ)Áttureglan og takmörk hennar8 e⁻Skautun sameindaμ⃗ = Σ q r⃗Rúmfræði sameindaAXₘEₙ Efnahlutfallareikningarn = m/M pH, sýrur og basarpH = −log₁₀[H₃O⁺]Oxun og afoxunOx + ne⁻ ⇌ Red Galvanískar rafhlöðurE°cell = E°cathode − E°anode Hvarfhraðiv = −Δ[A]/Δt Virkjunarorkak = Ae^(−Eₐ/RT)EntalpíaΔH = H₂ − H₁ EntrópíaΔS = q_rev/T Frjáls Gibbs-orkaΔG = ΔH − TΔS GaslögmálPV = nRT Lögmál NewtonsΣF = ma Varðveisla orkuΔE_total = 0 Skriðþungip = mv Þrýstingur í vökvump = p₀ + ρgh UppdrifF_A = ρgV Bylgjurv = fλ Ómunf ≈ f₀ Hitastig og varmiQ = mcΔT AlheimsþyngdarlögmáliðF = Gm₁m₂/r² Hringhreyfinga_c = v²/r Harmonískur sveifillF = −kx Samfelldni vökvaflæðisA₁v₁ = A₂v₂ Seigjaτ = η(dv/dy)RafsviðE = F/q RafmættiV = U/q SegulsviðF = qvB sinθ Rafsegulspanε = −dΦ_B/dt Ljósbrotn₁sinθ₁ = n₂sinθ₂ Beygjad sinθ = mλ VíxlunΔr = mλ SkautunI = I₀cos²θ Dopplerhriff′ = f(v±vₒ)/(v∓vₛ)LitrófsgreiningE = hf = hc/λ Fasaritp ↔ T Osmósaπ = iMRT Samlagningareiginleikar lausnaΔT_b = iK_bm ; ΔT_f = iK_fm Kristalbyggingρ = ZM/(Nₐa³)Samhæfingarefnafræði[M(L)ₙ]ᵠ Alger innri endurkastθ_c = arcsin(n₂/n₁)Þunnar linsur1/f = 1/dₒ + 1/dᵢ LjósröfunK_max = hf − φ Geislun svarthlutarλ_maxT = b ; P/A = σT⁴ AtómkjarniA = Z + N Geislavirkt niðurbrotN(t)=N₀e^(−λt)Helmingunartímit₁/₂ = ln2/λ Jafngildi massa og orkuE = mc² KjarnabindiorkaE_b = Δmc² Alfa-niðurfallA → A−4 ; Z → Z−2 Beta-niðurfalln → p + e⁻ + ν̄ₑ GammageislunA* → A + γ Kjarnaklofnun²³⁵U + n → fragments + n + Q Kjarnasamruni²H + ³H → ⁴He + n + 17.6 MeV Geislaaldursgreiningt = ln(N₀/N)/λ Virkni og becquerelA = λN ; 1 Bq = 1 s⁻¹ Orkuþrep atómsΔE = hf Skammtatölur(n, l, mₗ, mₛ)Útilokunarregla Paulis↑↓Virk kjarnahleðslaZ_eff ≈ Z − S RafeindaskermunZ_eff = Z − S JónunarorkaX(g) → X⁺(g) + e⁻RafeindasækniX(g) + e⁻ → X⁻(g)Atómlitróf1/λ = R(1/n₁² − 1/n₂²)Atómradíusr ∝ n²/Z_eff Jónaradíusr(X⁺) < r(X) < r(X⁻)Gildisrafeindirnsˣnpʸ OxunarstigΣ(ox) = q MálmeðliM → Mⁿ⁺ + ne⁻Regla Hunds↑ ↑ ↑ → ↑↓ ↑ ↑ÍsórafmagnsröðNₑ = const.Aufbau-reglan1s → 2s → 2p → 3s → 3p …Undantekningar í rafeindaskipanCr: [Ar]3d⁵4s¹ ; Cu: [Ar]3d¹⁰4s¹ Blokkir lotukerfisinss · p · d · f