Meginregla og skýring
Samkvæmt útilokunarreglu Paulis geta í mesta lagi tvær rafeindir með andstæðan spuna verið í einu svigrúmi. Regla Hunds segir að jafngild svigrúm fyllist fyrst stökum rafeindum. Orkustig 4s og 3d liggja oft nærri hvort öðru.
Reiknað dæmi
Hlutlaust járn hefur [Ar] 3d⁶4s². Við myndun Fe²⁺ fara tvær 4s-rafeindir fyrst, og jónin verður [Ar] 3d⁶. Króm er kunn undantekning með [Ar] 3d⁵4s¹.
Túlkun niðurstöðu
Samanlagðir veldisvísar í rafeindaskipan þurfa að gefa réttan rafeindafjölda miðað við sætistölu og hleðslu. Stytting með eðalgasi felur ekki í sér fullkomna lýsingu á efnatengjum.
Samanburður og gögn
| Stærð | Gildi eða táknun | Athugasemd |
|---|---|---|
| Fe | 26 e⁻ | 3d⁶4s² |
| Fe²⁺ | 24 e⁻ | 3d⁶ |
| Cr | 24 e⁻ | 3d⁵4s¹ |
Nánari notkun
Í samhæfingarefnum málma breytir svið bindla orku d-svigrúma. Röð fyrir einangrað hlutlaust atóm á því ekki endilega við fyrir flókna jón.
Fyrir króm með Z = 24 gæti einföld fyllingarröð gefið [Ar] 3d⁴4s², en raunverulegt grunnástand er [Ar] 3d⁵4s¹. Kopar hefur einnig [Ar] 3d¹⁰4s¹. Orkumunur milli undirhvela er lítill og samspil rafeinda hefur áhrif á heildarorkuna. Þegar jón er mynduð þarf að telja nýjan rafeindafjölda og kanna hvaða svigrúm tæmast. Ekki nægir að strika síðasta táknið út úr skráningu hlutlausa atómsins.
Takmarkanir og algengar villur
Ekki fjarlægja 3d-rafeindir á undan 4s eingöngu vegna ritunarraðar. Fylling og jónun fylgja ekki alltaf sömu röð.
Æfing
Hver er rafeindaskipan Fe²⁺ ef Fe er [Ar] 3d⁶4s²?
Lausn: Tvær 4s-rafeindir fara fyrst og Fe²⁺ verður [Ar] 3d⁶.
Mikilvægt að muna: Samanlagðir veldisvísar í rafeindaskipan þurfa að gefa réttan rafeindafjölda miðað við sætistölu og hleðslu. Stytting með eðalgasi felur ekki í sér fullkomna lýsingu á efnatengjum.