Meginregla og skýring
Í tregðukerfi og við fastan massa gildir vigurjafnan ∑F = ma. Krafta í andstæðar áttir þarf að draga frá í viðeigandi stefnu. Beint jafnhraða hreyfing getur átt sér stað þegar heildarkraftur er núll.
Reiknað dæmi
Hlutur með massa 2 kg fær 8 N kraft til hægri og 2 N núningskraft til vinstri. Heildarkraftur er 6 N til hægri og hröðun því 6/2 = 3 m/s² til hægri.
Túlkun niðurstöðu
Gagnverkandi kraftar eru jafnstórir og gagnstæðir, en verka á tvo mismunandi hluti. Þeir eyða því ekki hvor öðrum í kraftajöfnu fyrir einn hlut.
Samanburður og gögn
| Stærð | Gildi eða táknun | Athugasemd |
|---|---|---|
| m | 2 kg | |
| ∑F | 6 N | |
| a | 3 m/s² | F/m |
Nánari notkun
Kraftamynd þarf að sýna þyngdarkraft, þverkraft, núningskraft og togkraft þegar við á. Hraði getur verið mikill þó hröðun sé núll.
Í tvívíðu dæmi þarf að skipta kröftunum í lárétta og lóðrétta þætti. Ef þyngdarkraftur og þverkraftur jafnast á getur lóðrétt hröðun verið núll, þó að lárétta hröðunin sé 3 m/s². Krafturinn sem gólfið beitir á hlutinn og krafturinn sem hluturinn beitir á gólfið eru gagnverkandi par á mismunandi hlutum. Þyngdarkraftur og þverkraftur á sama hlut eru því ekki slíkt par. Vel teiknuð kraftamynd sýnir þessar aðgreiningar.
Takmarkanir og algengar villur
Ekki rugla saman hraða og hröðun eða leggja stærðir krafta saman án stefnu. Í kerfi sem hröðast þarf að huga að sýndarkröftum.
Æfing
Á 2 kg hlut verkar 8 N til hægri og núningur 2 N til vinstri. Hver er hröðunin?
Lausn: Heildarkraftur 6 N til hægri, þannig að a = 3 m/s².
Mikilvægt að muna: Gagnverkandi kraftar eru jafnstórir og gagnstæðir, en verka á tvo mismunandi hluti. Þeir eyða því ekki hvor öðrum í kraftajöfnu fyrir einn hlut.