วิทยาศาสตร์

กฎของฮุนด์และการจัดอิเล็กตรอน

กฎของฮุนด์อธิบายการกระจายอิเล็กตรอนในออร์บิทัลที่มีพลังงานเท่ากัน โดยทั่วไปอิเล็กตรอนจะเข้าออร์บิทัลต่างกันพร้อมสปินขนานก่อนเริ่มจับคู่ในออร์บิทัลเดียวกัน

หลักการและกลไก

ระดับย่อย p มีสามออร์บิทัล ถ้ามีสามอิเล็กตรอนจะแสดง ↑ ↑ ↑ และเมื่อมีสี่ตัวจะแสดง ↑↓ ↑ ↑ ทั้งนี้อิเล็กตรอนคู่เดียวกันต้องมีสปินตรงข้ามตามหลักเพาลี

ตัวอย่างการคำนวณ

ไนโตรเจนมี 2p³ จึงมีอิเล็กตรอนไม่จับคู่สามตัว ออกซิเจนมี 2p⁴ จึงเหลือไม่จับคู่สองตัว ส่วนนีออนมี 2p⁶ และอิเล็กตรอนในระดับย่อย p จับคู่ครบแล้ว

การแปลผล

จำนวนอิเล็กตรอนที่ไม่จับคู่ช่วยอธิบายสมบัติทางแม่เหล็กของอะตอม แต่แม่เหล็กของวัสดุจริงยังขึ้นกับพันธะและปฏิสัมพันธ์ระหว่างสปินด้วย

ความสัมพันธ์สำคัญ2p³: ↑ ↑ ↑ | 2p⁴: ↑↓ ↑ ↑

ตารางเปรียบเทียบ

ตารางเปรียบเทียบ
ปริมาณค่าหรือสัญลักษณ์หมายเหตุ
N : 2p³3 e⁻3
O : 2p⁴4 e⁻2
Ne : 2p⁶6 e⁻0

การประยุกต์เพิ่มเติม

เมื่อวาดแผนภาพ p ให้เริ่มด้วยสามช่อง ใส่ลูกศรเดี่ยวลงในแต่ละช่องก่อน แล้วค่อยเติมลูกศรทิศตรงข้ามเป็นคู่ วิธีนี้ป้องกันการจับคู่เร็วเกินไป

อะตอมฟอสฟอรัสลงท้ายด้วย 3p³ จึงมีอิเล็กตรอนไม่จับคู่สามตัว ส่วนกำมะถันลงท้ายด้วย 3p⁴ และเหลือไม่จับคู่สองตัว จึงไม่ควรใช้จำนวนอิเล็กตรอน p ทั้งหมดแทนจำนวนที่ไม่จับคู่

การจัดเรียงที่มีพลังงานต่ำเกี่ยวข้องกับการแลกเปลี่ยนและแรงผลักระหว่างอิเล็กตรอน กฎของฮุนด์ไม่ได้บอกว่าอิเล็กตรอนทุกตัวในอะตอมต้องมีสปินทิศเดียวกัน แต่ใช้กับออร์บิทัลพลังงานเท่ากันที่กำลังศึกษา

ข้อจำกัดและความเข้าใจผิด

กฎนี้ใช้กับออร์บิทัลที่มีพลังงานเท่ากันตามแบบจำลองที่กำลังศึกษา ในสารประกอบเชิงซ้อนของโลหะ การแยกระดับพลังงานอาจทำให้รูปแบบเปลี่ยน

แบบฝึกหัด

ใน 2p⁴ มีอิเล็กตรอนไม่จับคู่กี่ตัว

เฉลย: การจัด ↑↓ ↑ ↑ เหลืออิเล็กตรอนไม่จับคู่สองตัว

ประเด็นสำคัญ: จำนวนอิเล็กตรอนที่ไม่จับคู่ช่วยอธิบายสมบัติทางแม่เหล็กของอะตอม แต่แม่เหล็กของวัสดุจริงยังขึ้นกับพันธะและปฏิสัมพันธ์ระหว่างสปินด้วย