หลักการและกลไก
ระดับย่อย p มีสามออร์บิทัล ถ้ามีสามอิเล็กตรอนจะแสดง ↑ ↑ ↑ และเมื่อมีสี่ตัวจะแสดง ↑↓ ↑ ↑ ทั้งนี้อิเล็กตรอนคู่เดียวกันต้องมีสปินตรงข้ามตามหลักเพาลี
ตัวอย่างการคำนวณ
ไนโตรเจนมี 2p³ จึงมีอิเล็กตรอนไม่จับคู่สามตัว ออกซิเจนมี 2p⁴ จึงเหลือไม่จับคู่สองตัว ส่วนนีออนมี 2p⁶ และอิเล็กตรอนในระดับย่อย p จับคู่ครบแล้ว
การแปลผล
จำนวนอิเล็กตรอนที่ไม่จับคู่ช่วยอธิบายสมบัติทางแม่เหล็กของอะตอม แต่แม่เหล็กของวัสดุจริงยังขึ้นกับพันธะและปฏิสัมพันธ์ระหว่างสปินด้วย
ตารางเปรียบเทียบ
| ปริมาณ | ค่าหรือสัญลักษณ์ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| N : 2p³ | 3 e⁻ | 3 |
| O : 2p⁴ | 4 e⁻ | 2 |
| Ne : 2p⁶ | 6 e⁻ | 0 |
การประยุกต์เพิ่มเติม
เมื่อวาดแผนภาพ p ให้เริ่มด้วยสามช่อง ใส่ลูกศรเดี่ยวลงในแต่ละช่องก่อน แล้วค่อยเติมลูกศรทิศตรงข้ามเป็นคู่ วิธีนี้ป้องกันการจับคู่เร็วเกินไป
อะตอมฟอสฟอรัสลงท้ายด้วย 3p³ จึงมีอิเล็กตรอนไม่จับคู่สามตัว ส่วนกำมะถันลงท้ายด้วย 3p⁴ และเหลือไม่จับคู่สองตัว จึงไม่ควรใช้จำนวนอิเล็กตรอน p ทั้งหมดแทนจำนวนที่ไม่จับคู่
การจัดเรียงที่มีพลังงานต่ำเกี่ยวข้องกับการแลกเปลี่ยนและแรงผลักระหว่างอิเล็กตรอน กฎของฮุนด์ไม่ได้บอกว่าอิเล็กตรอนทุกตัวในอะตอมต้องมีสปินทิศเดียวกัน แต่ใช้กับออร์บิทัลพลังงานเท่ากันที่กำลังศึกษา
ข้อจำกัดและความเข้าใจผิด
กฎนี้ใช้กับออร์บิทัลที่มีพลังงานเท่ากันตามแบบจำลองที่กำลังศึกษา ในสารประกอบเชิงซ้อนของโลหะ การแยกระดับพลังงานอาจทำให้รูปแบบเปลี่ยน
แบบฝึกหัด
ใน 2p⁴ มีอิเล็กตรอนไม่จับคู่กี่ตัว
เฉลย: การจัด ↑↓ ↑ ↑ เหลืออิเล็กตรอนไม่จับคู่สองตัว
ประเด็นสำคัญ: จำนวนอิเล็กตรอนที่ไม่จับคู่ช่วยอธิบายสมบัติทางแม่เหล็กของอะตอม แต่แม่เหล็กของวัสดุจริงยังขึ้นกับพันธะและปฏิสัมพันธ์ระหว่างสปินด้วย