วิทยาศาสตร์

พันธะจากอิเล็กตรอน: ออร์บิทัลและสภาพมีขั้ว

พันธะเคมีไม่ได้เป็นเพียงภาพอะตอมสองลูกติดกัน การกระจายอิเล็กตรอน แรงระหว่างนิวเคลียส และพลังงานรวมเป็นตัวกำหนดว่าโครงสร้างใดเสถียร แบบจำลองแต่ละชนิดใช้ตอบคำถามคนละด้าน

อิเล็กตรอนเวเลนซ์และแนวโน้มในตารางธาตุ

อิเล็กตรอนเวเลนซ์มีบทบาทสำคัญต่อการเกิดพันธะและปฏิกิริยาเคมี ธาตุหมู่หลักเดียวกันมักมีสมบัติคล้ายกันเพราะมีการจัดเรียงอิเล็กตรอนชั้นนอกคล้ายกัน แต่ไม่ใช่กฎที่ไม่มีข้อยกเว้น

ในโลหะแทรนซิชัน ออร์บิทัล d อาจมีผลต่อพันธะและสมบัติแม่เหล็กด้วย กฎออกเตตจึงไม่เพียงพอสำหรับอธิบายสารทุกชนิด

ความหนาแน่นอิเล็กตรอนกับความเสถียรของพันธะ

อิเล็กตรอนไม่ได้โคจรรอบนิวเคลียสตามวงโคจรคงที่แบบดาวเคราะห์ แบบจำลองควอนตัมใช้ออร์บิทัลและการกระจายความน่าจะเป็นเพื่ออธิบายสถานะอิเล็กตรอน

ใน H₂ สถานะอิเล็กตรอนที่ก่อพันธะมีพลังงานต่ำกว่าสถานะที่อะตอมไฮโดรเจนสองอะตอมอยู่ห่างกัน นิวเคลียสยังผลักกันอยู่ ความยาวพันธะสมดุลจึงเกิดจากผลรวมของปฏิสัมพันธ์เหล่านี้

แบบจำลองไอออนิก โคเวเลนต์ และโลหะ

ในพันธะโคเวเลนต์ ความหนาแน่นอิเล็กตรอนสามารถเชื่อมระหว่างนิวเคลียสได้ ส่วน NaCl ของแข็งเป็นโครงผลึกไอออนที่ต่อเนื่อง ไม่ใช่กลุ่มโมเลกุล NaCl แยกเดี่ยว

ในทองแดง สถานะอิเล็กตรอนแผ่ครอบคลุมอะตอมจำนวนมาก การแบ่งพันธะเป็นไอออนิก โคเวเลนต์ หรือโลหะเป็นแบบจำลองที่มีประโยชน์ แต่พันธะจริงอาจมีลักษณะผสมกัน

โครงสร้างลิวอิสและออร์บิทัลโมเลกุล

โครงสร้างลิวอิสช่วยนับอิเล็กตรอนเวเลนซ์ คู่อิเล็กตรอน และประจุฟอร์มัล แต่ไม่แสดงความหนาแน่นอิเล็กตรอนสามมิติทั้งหมด

ทฤษฎีออร์บิทัลโมเลกุลอธิบายสมบัติที่โครงสร้างลิวอิสอย่างง่ายอธิบายได้ยาก เช่น O₂ มีสมบัติพาราแมกเนติกเพราะมีอิเล็กตรอนเดี่ยวในออร์บิทัลโมเลกุล

ขั้วของพันธะต่างจากขั้วของโมเลกุล

ความต่างอิเล็กโทรเนกาติวิตีช่วยชี้แนวโน้มการกระจายอิเล็กตรอนที่ไม่เท่ากันในพันธะ สำหรับ H–Cl ความหนาแน่นอิเล็กตรอนถูกดึงไปทางคลอรีนมากกว่า

CO₂ มีรูปร่างเป็นเส้นตรง โมเมนต์ขั้วของพันธะ C–O ทั้งสองจึงหักล้างกัน ส่วน H₂O มีรูปร่างงอ โมเมนต์เหล่านี้จึงไม่หักล้างกันทั้งหมด ต้องพิจารณาเรขาคณิตโมเลกุลด้วย

เลือกแบบจำลองให้ตรงคำถาม

ใช้โครงสร้างลิวอิสเพื่อดูคู่อิเล็กตรอน ใช้รูปร่างโมเลกุลเพื่อประเมินขั้ว ใช้ออร์บิทัลเพื่อศึกษาสถานะอิเล็กตรอน และใช้โครงผลึกเพื่ออธิบายสมบัติของของแข็ง

ไม่มีค่าความต่างอิเล็กโทรเนกาติวิตีเพียงค่าเดียวที่แบ่งพันธะไอออนิกและโคเวเลนต์ทั้งหมดได้อย่างเด็ดขาด ต้องตรวจสอบสมมติฐานของแบบจำลองกับหลักฐานการทดลอง

ความต่างอิเล็กโทรเนกาติวิตีบอกแนวโน้มขั้วของพันธะ ไม่ใช่ขั้วของทั้งโมเลกุลΔχ = |χA − χB|

เปรียบเทียบ HCl, CO₂, H₂O, NaCl ของแข็ง และ O₂ ว่าแบบจำลองอิเล็กตรอนใดใช้ทำนายสมบัติแต่ละอย่าง