Gildisrafeindir og lotubundin mynstur
Gildisrafeindir skipta miklu máli fyrir tengjamyndun og efnahvörf. Frumefni í sama aðalflokki hafa oft svipaða eiginleika vegna sambærilegrar röðunar ystu rafeinda, en það er ekki undantekningarlaus regla.
Í hliðarmálmum geta d-svigrúm einnig haft áhrif á tengi og seguleiginleika. Áttureglan ein og sér nægir því ekki til að lýsa öllum efnasamböndum.
Rafeindaþéttleiki og stöðugleiki tengja
Rafeindir fara ekki um kjarnann á föstum brautum eins og reikistjörnur. Skammtafræðileg líkön nota rafeindasvigrúm og líkindadreifingu til að lýsa rafeindaástandi.
Í H₂ getur rafeindaástand sem myndar tengi haft lægri orku en tvö vetnisatóm langt hvort frá öðru. Kjarnarnir hrinda hvor öðrum jafnframt frá sér; jafnvægisfjarlægð tengisins ræðst af samspili þessara áhrifa.
Jónatengi, samgild tengi og málmtengi
Í samgildu tengi getur rafeindaþéttleiki tengt saman tvo atómkjarna. Fast NaCl er víðfeðm jónagrind, ekki safn sjálfstæðra NaCl-sameinda.
Í kopar ná rafeindaástand yfir margar atómstöður. Jónatengi, samgild tengi og málmtengi eru gagnleg viðmiðunarlíkön; raunveruleg tengi geta haft einkenni fleiri en eins þeirra.
Lewis-myndir og sameindasvigrúm
Lewis-myndir hjálpa til við að telja gildisrafeindir, rafeindapör og formhleðslur. Þær sýna þó ekki fulla þrívíða dreifingu rafeindaþéttleika.
Líkan sameindasvigrúma getur skýrt eiginleika sem einföld Lewis-mynd nær illa utan um. Til dæmis tengist segulsvörun O₂ ópöruðum rafeindum á sameindasvigrúmum.
Skautun tengis er ekki það sama og skautun sameindar
Munur á rafdrægni gefur vísbendingu um ójafna dreifingu rafeinda í tengi. Í H–Cl dregst rafeindaþéttleiki meira að klórinu.
CO₂ er línuleg sameind og tvö C–O tengistvískaut vinna hvort gegn öðru. H₂O er hornlaga og þar falla tvískautin ekki að fullu út. Rúmfræði sameindarinnar skiptir því máli.
Veljum líkan eftir spurningunni
Notum Lewis-myndir fyrir rafeindapör, rúmfræði fyrir sameindatvískaut, svigrúm fyrir rafeindaástand og kristalgrind fyrir eiginleika fastra efna.
Engin ein algild mörk fyrir rafdrægnimun skilja öll jónatengi frá öllum samgildum tengjum. Forsendur líkans þarf að bera saman við mælingar.
Berðu saman HCl, CO₂, H₂O, fast NaCl og O₂: hvaða rafeindalíkan skýrir hvern eiginleika?