Vísindi

Litrófsgreining og atómlitróf

Litrófsgreining rannsakar hvernig efni gleypa eða senda frá sér rafsegulgeislun. Línur litrófsins tengjast mismun á leyfilegum orkustigum atóma og geta gefið vísbendingar um hvaða frumefni eru til staðar.

Meginregla og skýring

Atóm gleypir ljóseind þegar orka hennar samsvarar leyfilegri færslu. Þegar kerfið fer á lægra stig getur það sent frá sér ljóseind. Orka hennar er E = hν = hc/λ.

Reiknað dæmi

Við bylgjulengdina 500 nm er orka einnar ljóseindar um 3,97 × 10⁻¹⁹ J eða 2,48 eV. Þegar bylgjulengdin helmingast tvöfaldast orka ljóseindarinnar.

Túlkun niðurstöðu

Staðsetning litrófslínu sýnir orkubil, en styrkur línunnar fer einnig eftir fjölda agna og líkum á færslunni. Hitastig, árekstrar og mælitæki geta breikkað línurnar.

Mikilvæg tengslE = hν = hc/λ

Samanburður og gögn

Samanburður og gögn
StærðGildi eða táknunAthugasemd
λ500 nm
E3.97 × 10⁻¹⁹ J
E≈ 2.48 eV

Nánari notkun

Í stjörnufræði er hægt að greina frumefni í stjörnum án þess að ná í sýni. Í efnagreiningu er ljósupptaka notuð til að meta styrk efna ef mælingin hefur verið kvarðuð.

Gagnleg nálgun er E(eV) ≈ 1240/λ(nm). Við 400 nm er orka ljóseindar um 3,10 eV og við 620 nm um 2,00 eV. Styttri bylgjulengd merkir meiri orku hverrar ljóseindar, en ekki endilega meira ljósafl.

Margar litrófslínur geta komið frá mörgum mismunandi orkufærslum. Huga þarf að breidd, styrk, bakgrunnsljósi og kvörðun mælitækisins. Án þeirra er hætt við rangri efnagreiningu.

Takmarkanir og algengar villur

Ekki eru allar færslur milli orkustiga leyfilegar; velja þarf viðeigandi skammtareglur. Breyttu nm í m áður en reiknað er með h og c í SI-einingum.

Æfing

Hvort hefur meiri orku, ljóseind með 250 nm eða 500 nm, og hve miklu meiri?

Lausn: E er í öfugu hlutfalli við λ. Ljóseind 250 nm hefur tvöfalda orku, um 4,96 eV.

Mikilvægt að muna: Staðsetning litrófslínu sýnir orkubil, en styrkur línunnar fer einnig eftir fjölda agna og líkum á færslunni. Hitastig, árekstrar og mælitæki geta breikkað línurnar.