นิยามและเงื่อนไข
สำหรับกระบวนการผันกลับได้ dS = δq_rev/T และเมื่ออุณหภูมิคงที่ ΔS = q_rev/T โดยต้องใช้อุณหภูมิเป็นเคลวินและความร้อนของเส้นทางที่ผันกลับได้ระหว่างสถานะเดียวกัน
กลไกสำคัญ
เมื่อ น้ำแข็งหลอมเหลว เอนโทรปีของน้ำเพิ่มขึ้นเพราะโมเลกุลมีรูปแบบการจัดเรียงที่เป็นไปได้มากขึ้น เมื่อน้ำแข็งตัวเอนโทรปีของระบบอาจลดลง แต่สิ่งแวดล้อมได้รับความร้อนและอาจมีเอนโทรปีเพิ่ม
ตัวอย่างที่ตรวจสอบได้
ถ้าระบบรับความร้อนแบบผันกลับได้ 600 J ที่ 300 K จะได้ ΔS = +2 J/K ถ้ากลับกระบวนการระหว่างสถานะเดิมเครื่องหมายจะกลับด้วย เพราะเอนโทรปีขึ้นกับสถานะ ไม่ใช่เส้นทาง
การตีความผล
กฎข้อที่สองกล่าวถึงเอนโทรปีรวมของระบบและสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงรวมของกระบวนการจริงไม่เป็นลบ แม้เอนโทรปีของส่วนหนึ่งอาจลดลงได้
ข้อจำกัดของแบบจำลอง
จำนวนโมลแก๊สที่เพิ่มขึ้นมักบ่งชี้ว่าเอนโทรปีเพิ่ม แต่ไม่ใช่กฎตายตัว ต้องพิจารณาสถานะของสาร อุณหภูมิ และข้อจำกัดของระบบด้วย
| กรณี | ค่าหรือสมการ | ความหมาย |
|---|---|---|
| qrev | 600 J | T = 300 K |
| ΔS | 600 / 300 | 2 J/K |
| ΔS | qrev / T | qrev = 600 J |
ตัวอย่างเชิงลึก
ในมุมมองเชิงสถิติ เขียน S = k_B ln Ω ได้สำหรับสถานะจุลภาคที่มีโอกาสเท่ากัน โดย Ω คือจำนวนรูปแบบการจัดเรียงระดับจุลภาค ความสัมพันธ์นี้ช่วยให้เข้าใจเอนโทรปีในเชิงปริมาณโดยไม่ต้องยึดภาพความยุ่งเหยิงจากชีวิตประจำวัน
สำหรับการเปลี่ยนสถานะที่ผันกลับได้และอุณหภูมิคงที่ q_rev มาจากความร้อนแฝง เมื่อน้ำแข็งละลายที่ 273.15 K เอนโทรปีของน้ำเพิ่ม แต่สิ่งแวดล้อมที่ให้ความร้อนอาจมีเอนโทรปีลด ในขอบเขตผันกลับได้สมบูรณ์การเปลี่ยนรวมเป็นศูนย์ ส่วนกระบวนการจริงสร้างเอนโทรปีสุทธิ
แบบฝึกหัด
ระบบรับความร้อนผันกลับได้ 900 J ที่ 300 K จงหา ΔS
เฉลยพร้อมเหตุผล: ΔS = q_rev/T = 900/300 = +3 J/K ค่าบวกสอดคล้องกับระบบที่รับความร้อนบนเส้นทางผันกลับได้
ประเด็นที่ต้องจำ: การใช้กฎข้อที่สองต้องนับระบบและสิ่งแวดล้อมร่วมกัน