Vísindi

Entrópía: orka og fjöldi örástanda

Entrópía er ástandsfall sem tengist dreifingu orku og fjölda mögulegra örástanda. Orðið óreiða eitt og sér er ófullnægjandi lýsing á varmafræðilegri merkingu hugtaksins.

Skilgreining og aðstæður

Í afturkræfu ferli gildir dS = δq_rev/T og við fast hitastig ΔS = q_rev/T. Nota verður hitastig í kelvin og varma sem tilheyrir afturkræfri leið milli sömu ástanda.

Hvað ræður niðurstöðunni

Þegar ís bráðnar eykst entrópía vatnsins því sameindirnar hafa fleiri mögulegar uppröðanir. Við frystingu getur entrópía kerfisins minnkað, en varmi sem fer í umhverfið getur aukið entrópíu þess.

Dæmi sem má sannreyna

Ef kerfi tekur við 600 J í afturkræfu ferli við 300 K er ΔS = +2 J/K. Sé ferlinu snúið við breytist formerkið. Entrópía er ástandsfall þótt varminn ráðist af leiðinni.

Túlkun niðurstaðna

Annað lögmál varmafræðinnar varðar kerfi og umhverfi saman: heildarbreyting entrópíu er ekki neikvæð fyrir raunveruleg ferli. Entrópía afmarkaðs hluta má þó lækka.

Takmarkanir líkansins

Fjölgun gasmóla í efnahvarfi bendir oft til aukinnar entrópíu, en er ekki algild regla. Efnishamir, hiti og takmarkanir kerfisins geta breytt niðurstöðunni.

SambandΔS = qrev / T
Dæmi
TilvikGildi eða jafnaMerking
qrev600 JT = 300 K
ΔS600 / 3002 J/K
ΔSqrev / Tqrev = 600 J

Frekari beiting

Í tölfræðilegri nálgun má skrifa S = k_B ln Ω fyrir jafnlíkleg örástand, þar sem Ω er fjöldi mögulegra örskipana. Þannig tengist entrópía mælanlegum fjölda ástanda, en ekki einungis huglægri tilfinningu fyrir óreiðu.

Við afturkræfa fasabreytingu á föstum hita kemur q_rev frá dulvarma. Þegar ís bráðnar við 273,15 K eykst entrópía vatnsins; umhverfið gefur frá sér varma og entrópía þess getur minnkað. Í fullkomlega afturkræfu ferli verður heildarbreytingin núll, en raunveruleg ferli mynda jákvæða heildarentrópíu.

Æfing

900 J af afturkræfum varma berast inn í kerfi við 300 K. Hvert er ΔS?

Útskýrt svar: ΔS = 900/300 = +3 J/K. Formerkið sýnir að kerfið tók við varma á þeirri afturkræfu leið.

Mikilvægasta atriðið: Metið ætíð kerfi og umhverfi saman þegar annað lögmálið er notað.