วิทยาศาสตร์

ไอออน: นับโปรตอน อิเล็กตรอน และประจุ

ไอออนเกิดเมื่ออะตอมหรือกลุ่มอะตอมรับหรือสูญเสียอิเล็กตรอน จำนวนโปรตอนกำหนดชนิดธาตุ ส่วนประจุไฟฟ้ากำหนดจากผลต่างของจำนวนโปรตอนและอิเล็กตรอน

นิยามและเงื่อนไข

สำหรับไอออนอะตอมเดี่ยว q/e = Z − Nₑ โซเดียมมี Z = 11 ดังนั้น Na⁺ มี 11 โปรตอนและ 10 อิเล็กตรอน ส่วนคลอรีน Z = 17 และ Cl⁻ มี 18 อิเล็กตรอน

กลไกสำคัญ

Mg²⁺ เกิดจากแมกนีเซียมเสียอิเล็กตรอนสองตัว นิวเคลียสยังมี 12 โปรตอน ขณะที่อิเล็กตรอนเหลือ 10 ตัว ปฏิกิริยาเคมีทั่วไปไม่ได้เปลี่ยนจำนวนโปรตอน

ตัวอย่างที่ตรวจสอบได้

NO₃⁻ และ NH₄⁺ เป็นไอออนหลายอะตอมที่มีพันธะโคเวเลนต์ภายในกลุ่ม ต้องรักษาประจุรวมของไอออนแม้ภาพลิวอิสจะแสดงตำแหน่งประจุฟอร์มัลแตกต่างกัน

การตีความผล

NaCl ของแข็งเป็นโครงผลึกไอออนิก ไม่ใช่กลุ่มโมเลกุล NaCl ที่แยกจากกัน สูตร NaCl บอกอัตราส่วน Na⁺:Cl⁻ เท่ากับ 1:1 เมื่อละลายน้ำไอออนอาจถูกล้อมรอบด้วยโมเลกุลน้ำ

ข้อจำกัดของแบบจำลอง

ก่อนเขียนการจัดเรียงอิเล็กตรอนของไอออน ควรคำนวณจำนวนอิเล็กตรอนก่อน สำหรับโลหะทรานซิชันบางชนิด ลำดับที่สูญเสียอิเล็กตรอนไม่ใช่การกลับลำดับเติมออร์บิทัลของอะตอมกลางอย่างง่าย

ความสัมพันธ์q/e = Z − Nₑ
ตัวอย่าง
กรณีค่าหรือสมการความหมาย
Na⁺11 p⁺10 e⁻
Cl⁻17 p⁺18 e⁻
Mg²⁺12 p⁺10 e⁻

ตัวอย่างเชิงลึก

ใน MgCl₂ ต้องมี Mg²⁺ หนึ่งไอออนต่อ Cl⁻ สองไอออนเพื่อให้ประจุรวมเป็นศูนย์ หลักนี้ใช้ดุลสมการไอออนด้วย เมื่อเขียนสมการไอออนสุทธิให้ตัดเฉพาะไอออนผู้ชมที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจริงระหว่างปฏิกิริยา

ขนาดของไอออนอาจต่างจากอะตอมเป็นกลาง Na⁺ เล็กกว่า Na เพราะเสียชั้นอิเล็กตรอนนอกสุด ส่วน Cl⁻ ใหญ่กว่า Cl เพราะมีอิเล็กตรอนเพิ่มและแรงผลักมากขึ้น ความแตกต่างนี้มีผลต่อพลังงานโครงผลึกและการไฮเดรต

แบบฝึกหัด

ถ้า Mg มีเลขอะตอม 12 ไอออน Mg²⁺ มีอิเล็กตรอนกี่ตัว?

เฉลยพร้อมเหตุผล: อะตอม Mg กลางมีอิเล็กตรอน 12 ตัว เมื่อเสียสองตัวเป็น Mg²⁺ จึงเหลือ 10 ตัว แต่ยังมีโปรตอน 12 ตัว

ประเด็นที่ต้องจำ: นิวตรอนไม่กำหนดประจุไอออน ประจุมาจากผลต่างของโปรตอนกับอิเล็กตรอน