วิทยาศาสตร์

พันธะเคมี: อิเล็กตรอน พลังงาน และโครงสร้างสสาร

พันธะเคมีเกิดขึ้นเมื่อปฏิสัมพันธ์ระหว่างนิวเคลียสกับอิเล็กตรอนทำให้ระบบมีเสถียรภาพมากกว่าสถานะของอนุภาคที่แยกจากกันซึ่งใช้เป็นจุดอ้างอิง พันธะโคเวเลนต์ ไอออนิก และโลหะเป็นแบบจำลองการกระจายของอิเล็กตรอน ไม่ใช่กลุ่มที่แยกขาดจากกันเสมอไป

เหตุใดอะตอมจึงเกิดพันธะ

นิวเคลียสที่มีประจุบวกดึงดูดอิเล็กตรอน ขณะเดียวกันนิวเคลียสผลักกันและอิเล็กตรอนก็ผลักกันด้วย ที่ระยะหนึ่งผลรวมของปฏิสัมพันธ์เหล่านี้อาจทำให้พลังงานศักย์มีค่าต่ำสุด พันธะที่เสถียรจึงมีระยะสมดุลเฉพาะ

การสลายพันธะให้กลายเป็นอนุภาคอ้างอิงที่กำหนดต้องใช้พลังงาน ส่วนการสร้างพันธะสามารถปลดปล่อยพลังงานได้ พลังงานของปฏิกิริยาทั้งหมดขึ้นกับทั้งพันธะที่สลาย พันธะที่เกิด และสถานะของสาร

พันธะโคเวเลนต์ ไอออนิก และโลหะ

ใน H₂ การกระจายของอิเล็กตรอนช่วยให้นิวเคลียสไฮโดรเจนสองอะตอมอยู่ร่วมกันอย่างเสถียร ส่วนเพชรมีพันธะโคเวเลนต์เชื่อมต่อกันเป็นโครงข่ายสามมิติ ไม่ใช่กลุ่มโมเลกุลเล็กที่แยกจากกัน

NaCl ของแข็งประกอบด้วยไอออน Na⁺ และ Cl⁻ เรียงตัวเป็นโครงผลึกขนาดใหญ่ สูตร NaCl บอกอัตราส่วนของไอออน ไม่ได้หมายความว่าผลึกเกลือประกอบด้วยโมเลกุล NaCl ที่แยกเป็นหน่วยอิสระ

ในทองแดง อิเล็กตรอนบางส่วนอยู่ในสถานะที่แผ่ครอบคลุมตำแหน่งอะตอมจำนวนมาก โครงสร้างอิเล็กตรอนร่วมกันนี้ช่วยอธิบายการนำไฟฟ้าของโลหะในสถานะของแข็ง

ขั้วของพันธะไม่เท่ากับขั้วของโมเลกุล

ความแตกต่างของอิเล็กโทรเนกาติวิตีทำให้ความหนาแน่นของอิเล็กตรอนในพันธะไม่สมมาตรได้ แต่ขั้วรวมของโมเลกุลขึ้นกับรูปร่างด้วย: CO₂ เป็นเส้นตรงจึงมีผลของไดโพลจากพันธะ C–O สองด้านหักล้างกัน ขณะที่ H₂O มีรูปร่างงอจึงไม่หักล้างกัน

ไม่มีค่าเกณฑ์ความต่างอิเล็กโทรเนกาติวิตีเพียงค่าเดียวที่แบ่งพันธะทุกชนิดออกเป็นไอออนิกหรือโคเวเลนต์อย่างเด็ดขาด

โครงสร้างกับสมบัติของสาร

NaCl ของแข็งโดยทั่วไปไม่นำไฟฟ้า เพราะไอออนเคลื่อนที่ไม่ได้อย่างอิสระ แต่ NaCl หลอมเหลวนำไฟฟ้าได้เนื่องจากไอออนเคลื่อนที่ได้ ทองแดงของแข็งนำไฟฟ้าผ่านอิเล็กตรอน ส่วนความแข็งของเพชรมาจากโครงข่ายพันธะโคเวเลนต์ที่ต่อเนื่อง

ข้อจำกัดของแบบจำลอง

กฎออกเตตช่วยอธิบายสารประกอบจำนวนมากของธาตุกลุ่มหลัก แต่ไม่ใช่กฎที่ใช้ได้กับทุกกรณี โครงสร้างลิวอิสช่วยนับอิเล็กตรอนเวเลนซ์และประจุฟอร์มัล แต่ไม่ใช่ภาพสมบูรณ์ของความหนาแน่นอิเล็กตรอนตามกลศาสตร์ควอนตัม

เมื่อใช้แบบจำลองพันธะ ให้ถามก่อนว่าสารประกอบด้วยโมเลกุลแยกกัน โครงผลึกไอออน หรือโครงข่ายอะตอม และมีอนุภาคใดเคลื่อนที่เพื่อนำประจุได้

ผลต่างอิเล็กโทรเนกาติวิตี — ตัวบ่งชี้ขั้ว ไม่ใช่เส้นแบ่งตายตัวΔχ = |χA − χB|

เปรียบเทียบเกลือของแข็ง เกลือหลอมเหลว ทองแดง และเพชร โดยอธิบายโครงสร้างและการเคลื่อนที่ของตัวพาประจุ