Χημικό στοιχείο · σελίδα αναφοράς

61Pm

Προμήθειο

Το στοιχείο «Προμήθειο» έχει ατομικό αριθμό 61 και σύμβολο Pm. Βρίσκεται στην περίοδο 6, στην ομάδα — και στον τομέα f. Σε θερμοκρασία δωματίου η κατάσταση αναφοράς είναι στερεό. Η ηλεκτρονιακή του διαμόρφωση είναι [Xe] 4f5 6s2.

Ατομικός αριθμός61

Σχετική ατομική μάζαΔεν ορίζεται τυπική σχετική ατομική μάζα

Ομάδα—

Περίοδος6

Τομέαςf

Ηλεκτρονιακή διαμόρφωση[Xe] 4f5 6s2

Ηλεκτρονιακή δομή

Τι καθορίζει τη χημεία του

Το στοιχείο «Προμήθειο» ανήκει στις λανθανίδες, όπου συμπληρώνεται η υποστιβάδα 4f. Η οξειδωτική βαθμίδα +3 κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος της χημείας τους και τα ηλεκτρόνια f επηρεάζουν τις μαγνητικές και οπτικές ιδιότητες.

Τα ηλεκτρόνια 4f είναι σχετικά θωρακισμένα, γι’ αυτό οι γειτονικές λανθανίδες εμφανίζουν πολύ παρόμοια χημική συμπεριφορά. Η διαμόρφωση [Xe] 4f5 6s2 εξηγεί τις λεπτές διαφορές μεταξύ τους.

Χημικές μορφές

Ενώσεις, ιόντα και υλικά

Το στοιχείο «Προμήθειο» απαντά συνήθως ως ιόν +3 σε οξείδια, αλογονίδια και ενώσεις συναρμογής. Οι ενώσεις των λανθανίδων έχουν παρόμοια χημεία, ενώ οι διαφορές στη δομή των ηλεκτρονίων f δημιουργούν ιδιαίτερες μαγνητικές και φωταυγείς ιδιότητες.

Φυσική συμπεριφορά

Κατάσταση και αλλαγές φάσης

Σε θερμοκρασία δωματίου η κατάσταση αναφοράς είναι στερεό. Η αναφερόμενη πυκνότητα είναι 7.26 g/cm³. Το σημείο τήξης είναι 1 315 K (1 042 °C). Το σημείο βρασμού είναι 3 273 K (3 000 °C). Η πίεση, η καθαρότητα και η κρυσταλλική δομή μπορούν να μεταβάλουν τις μετρούμενες φυσικές τιμές.

Παρουσία και εφαρμογές

Παρουσία και χρήσεις: Προμήθειο

Στη Γη, το στοιχείο «Προμήθειο» απαντά σε ορυκτά, ενώσεις ή στοιχειακή μορφή ανάλογα με τη χημική του δραστικότητα και το γεωχημικό περιβάλλον. Στην πράξη, σημαντικές εφαρμογές που παρουσιάζονται εδώ είναι Πυρηνικές μπαταρίες, Επιστημονική έρευνα και Φωσφορίζουσες βαφές.

Στην πράξη

Παραδείγματα πραγματικών χρήσεων

Πυρηνικές μπαταρίες

Το στοιχείο «Προμήθειο» χρησιμοποιείται σε εφαρμογές που σχετίζονται με «Πυρηνικές μπαταρίες», όταν οι φυσικές ή χημικές ιδιότητές του προσφέρουν το κατάλληλο πλεονέκτημα.

Επιστημονική έρευνα

Το στοιχείο «Προμήθειο» χρησιμοποιείται σε εφαρμογές που σχετίζονται με «Επιστημονική έρευνα», όταν οι φυσικές ή χημικές ιδιότητές του προσφέρουν το κατάλληλο πλεονέκτημα.

Φωσφορίζουσες βαφές

Το στοιχείο «Προμήθειο» χρησιμοποιείται σε εφαρμογές που σχετίζονται με «Φωσφορίζουσες βαφές», όταν οι φυσικές ή χημικές ιδιότητές του προσφέρουν το κατάλληλο πλεονέκτημα.

Θέση στον περιοδικό πίνακα

Τι δείχνουν τα γειτονικά στοιχεία

Το στοιχείο «Προμήθειο» βρίσκεται στην περίοδο 6 και στην ομάδα —. Η σύγκριση με τα πραγματικά γειτονικά στοιχεία του πίνακα βοηθά να εξεταστούν τάσεις όπως το ατομικό μέγεθος, η ενέργεια ιοντισμού, η ηλεκτραρνητικότητα και ο χαρακτήρας των χημικών δεσμών.

Δεδομένα αναφοράς

Φυσικές και ατομικές ιδιότητες

Κατηγορίαλανθανίδα

Κατάσταση σε θερμοκρασία δωματίουΣτερεό

Ηλεκτρονιακές στιβάδες2 · 8 · 18 · 23 · 8 · 2

Πυκνότητα7.26 g/cm³

Σημείο τήξης1 315 K (1 042 °C)

Σημείο βρασμού3 273 K (3 000 °C)

Ηλεκτραρνητικότητα Pauling—

Πρώτη ενέργεια ιοντισμού539kJ/mol

Ηλεκτρονική συγγένεια12.45 kJ/mol

Οι τιμές αφορούν το στοιχείο ή το ουδέτερο άτομο, όπου αυτό εφαρμόζεται. Τα φυσικά δεδομένα μπορεί να εξαρτώνται από το αλλότροπο, την πίεση και τις συνθήκες μέτρησης.

Ιστορία

Ανακάλυψη και ταυτοποίηση

Η ανακάλυψη του στοιχείου «Προμήθειο» συνδέεται με Chien Shiung Wu. Η αναγνώριση του στοιχείου, η απομόνωση καθαρού δείγματος και η απόδοση του σύγχρονου ατομικού αριθμού δεν συνέβησαν απαραίτητα την ίδια στιγμή.

Ισότοπα και ατομική μάζα

Πώς η ισοτοπική σύσταση αλλάζει τις τιμές

Για το στοιχείο «Προμήθειο» δεν ορίζεται τυπική σχετική ατομική μάζα, επειδή δεν υπάρχει χαρακτηριστικό σταθερό φυσικό ισοτοπικό μίγμα από το οποίο να προκύπτει σταθμισμένος μέσος όρος.

Το στοιχείο «Προμήθειο» δεν έχει σταθερό ισότοπο. Τα ισότοπά του είναι ραδιενεργά και ο χρόνος ημιζωής και ο τρόπος διάσπασης είναι σημαντικοί κατά τη μέτρηση, τον χειρισμό ή τη χρήση του στοιχείου.

Ασφάλεια

Χειρισμός και έκθεση

Το στοιχείο «Προμήθειο» είναι ραδιενεργό. Η εργασία με αυτό απαιτεί μέτρα ακτινοπροστασίας προσαρμοσμένα στο ισότοπο, τη δραστικότητα, τον τύπο ακτινοβολίας και τη χημική μορφή.