Pierwiastek chemiczny · karta referencyjna
61Pm

Promet

Promet to pierwiastek o liczbie atomowej 61 (Pm), położony w okresie 6, grupie — i bloku f. Stan odniesienia w temperaturze pokojowej: ciało stałe. Konfiguracja elektronowa: [Xe] 4f5 6s2.

Liczba atomowa61
Standardowa masa atomowabrak standardowej masy atomowej
Grupa—
Okres6
Blokf
Konfiguracja elektronowa[Xe] 4f5 6s2
Budowa elektronowa

Co steruje jego chemią

Lantanowce charakteryzuje zapełnianie podpowłoki 4f. W chemii często dominuje stopień utlenienia +3, a elektrony f odpowiadają za wiele właściwości magnetycznych i optycznych.

Konfiguracja elektronowa atomu to [Xe] 4f5 6s2. Liczba i energia elektronów walencyjnych wpływają na tworzenie wiązań, typowe stopnie utlenienia oraz podobieństwa z sąsiednimi pierwiastkami.

Formy chemiczne

Związki, jony i materiały

Lantanowce najczęściej tworzą jony +3 oraz odpowiednie tlenki, halogenki i związki koordynacyjne. Ich chemia jest do siebie podobna, natomiast różnice w obsadzeniu orbitali f dają odmienne właściwości magnetyczne i luminescencyjne.

Zachowanie fizyczne

Stan skupienia i przemiany fazowe

W temperaturze pokojowej stanem odniesienia jest ciało stałe. Podawana gęstość wynosi 7.26 g/cm³. Temperatura topnienia wynosi 1 315 K (1 042 °C). Temperatura wrzenia wynosi 3 273 K (3 000 °C). Ciśnienie, czystość próbki i struktura krystaliczna mogą wpływać na mierzone właściwości fizyczne.

Występowanie i zastosowania

Gdzie występuje i do czego jest używany

W praktyce najważniejsze konteksty występowania i zastosowań to: Baterie jądrowe, Badania naukowe oraz Farby luminescencyjne.

W praktyce

Konkretne przykłady zastosowań

Baterie jądrowe

W tym zastosowaniu wykorzystuje się zdolność materiału do magazynowania, przekazywania lub wytwarzania energii dzięki reakcjom chemicznym albo przemianom jądrowym.

Badania naukowe

Próbki i związki tego pierwiastka wykorzystuje się w badaniach właściwości atomowych, materiałowych i chemicznych oraz do testowania modeli teoretycznych.

Farby luminescencyjne

Odpowiednie atomy, jony lub związki mogą pochłaniać i emitować światło o charakterystycznych długościach fali, co wykorzystuje się w źródłach światła i materiałach luminescencyjnych.

Położenie w układzie okresowym

Co mówią sąsiednie pierwiastki

Pierwiastek należy do okresu 6. W pokazanym fragmencie bloku f można go bezpośrednio porównać z sąsiednimi pierwiastkami szeregu: Prazeodym, Neodym, Promet, Samar, Europ. Takie zestawienie pomaga śledzić zmiany promienia atomowego, konfiguracji elektronowej i właściwości chemicznych w obrębie lantanowców lub aktynowców.

Dane referencyjne

Właściwości fizyczne i atomowe

Klasyfikacjalantanowiec
Stan w temperaturze pokojowejciało stałe
Powłoki elektronowe2 · 8 · 18 · 23 · 8 · 2
Gęstość7.26 g/cm³
Temperatura topnienia1 315 K (1 042 °C)
Temperatura wrzenia3 273 K (3 000 °C)
Elektroujemność Paulinga—
Pierwsza energia jonizacji539kJ/mol
Powinowactwo elektronowe12.45 kJ/mol

Wartości opisują pierwiastek lub atom obojętny tam, gdzie ma to zastosowanie. Dane fizyczne mogą zależeć od odmiany alotropowej, ciśnienia i warunków pomiaru.

Historia

Odkrycie i identyfikacja

Odkrycie pierwiastka wiąże się z osobą lub zespołem: Chien Shiung Wu. Rozpoznanie nowego pierwiastka, uzyskanie czystej próbki i późniejsze przypisanie współczesnej liczby atomowej nie zawsze następowały w tym samym czasie.

Izotopy i masa atomowa

Jak skład izotopowy zmienia liczby

Pierwiastek nie ma standardowej masy atomowej, ponieważ nie istnieje charakterystyczna naturalna mieszanina izotopów, z której można obliczyć stabilną średnią ważoną.

Pierwiastek nie ma trwałych izotopów. Wszystkie jego izotopy są promieniotwórcze, dlatego przy pomiarach i zastosowaniach znaczenie mają ich okresy półtrwania i sposoby rozpadu.

Bezpieczeństwo

Postępowanie i narażenie

Ryzyko zależy od postaci chemicznej, dawki i drogi narażenia. Czysty pierwiastek, jego jony i związki mogą mieć bardzo różne działanie biologiczne i środowiskowe, dlatego należy korzystać z danych bezpieczeństwa dla konkretnej substancji.