Waasser an d’Chimie vum Liewen
Waasserstoff ass e Bestanddeel vum Waasser an och vum Kuelestoff–Waasserstoff-Gerüst, dat een an der ganzer biologescher Chimie erëmfënnt.
Mendeleev
Periodesystem
All Elementer
LëtzebuergeschLB⌄
Sproochen
EnglishENFrançaisFRDeutschDEEspañolESItalianoITPortuguêsPTNederlandsNLPolskiPLSvenskaSVČeštinaCSDanskDANorskNOSuomiFITürkçeTRРусскийRUУкраїнськаUK中文ZH日本語JAБългарскиBGCatalàCAΕλληνικάELEestiETHrvatskiHRMagyarHULëtzebuergeschLBLietuviųLTLatviešuLVRomânăROSlovenčinaSKSlovenščinaSLСрпскиSR한국어KOTiếng ViệtVIBahasa IndonesiaIDBahasa MelayuMSالعربيةARहिन्दीHIไทยTHעבריתHEÍslenskaIS
Cheemescht Element · Referenzsäit
1H
Waasserstoff
Waasserstoff ass dat cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 1 an dem Symbol H; et läit an der Period 1, an der Grupp 1 an am s-Block. De Referenz-Aggregatzoustand bei Raumtemperatur ass gasfërmeg. Seng Elektronekonfiguratioun ass 1s1.
Uerdnungszuel1
Standard-Atommass[1.00784, 1.00811]
Grupp1
Period1
Blocks
Elektronekonfiguratioun1s1
Elektronesch Struktur
Wat seng Chimie bestëmmt
Waasserstoff huet een Elektron a keng bannenzeg Elektroneschuel. En kann dësen Elektron a kovalente Bindungen deelen, en ënner staark ioniséierende Bedéngungen ofginn an H⁺ bilden, oder een Elektron ophuelen an a passenden Verbindungen Hydrid H⁻ bilden. Dës Flexibilitéit erkläert, firwat Waasserstoff am Waasser, a Saieren, Kuelewaasserstoffer a ville biologesche Moleküllen virkënnt.
D’Konfiguratioun 1s¹ mécht Waasserstoff och zu engem Sonderfall am Periodesystem. En steet iwwer der Grupp 1, well en eng Valenzelektron huet; seng Chimie ass awer net einfach déi vun engem Alkalimetall.
Cheemesch Formen
Verbindungen, Ionen a Materialien
Elementare Waasserstoff kënnt normalerweis als H₂-Molekül vir. A Verbindunge fënnt een en am Waasser, a Kuelewaasserstoffer, Saieren, Metallhydriden an onzielegen organesche Moleküllen. Säin Oxidatiounszoustand kann, jee no Bindungspartner, +1, 0 oder −1 sinn.
Physikalescht Verhalen
Aggregatzoustand a Phaseniwwergäng
De Referenz-Aggregatzoustand bei Raumtemperatur ass gasfërmeg. Déi uginn Dicht ass 0.0899 g/L. De Schmëlzpunkt ass 13.84 K (-259.3 °C). De Kachpunkt ass 20.27 K (-252.9 °C). Drock, Rengheet a Kristallstruktur kënnen déi gemoosse physikalesch Eegenschafte veränneren.
Virkommen an Uwendungen
Wou Waasserstoff virkënnt a benotzt gëtt
Op der Äerd fënnt een Waasserstoff haaptsächlech a Verbindunge wéi Waasser an organesche Moleküllen. Industrielle Waasserstoff gëtt fir d’Ammoniakproduktioun, an der Pëtrolsraffinage an als Energiedréier benotzt, ënner anerem a Brennstoffzellen.
An der Praxis
Konkret Uwendungsbeispiller
Düngerproduktioun
Waasserstoff ass en Ausgangsstoff fir d’Produktioun vun Ammoniak; aus Ammoniak ginn duerno vill Stéckstoffdünger hiergestallt.
Pëtrolsraffinage
Waasserstoff gëtt a katalyteschen oder Waasserstoff-baséierte Veraarbechtungsschrëtt benotzt, fir Gëftstoffer ze entfernen an d’Qualitéit vu Brennstoffer ze verbesseren.
Positioun am Periodesystem
Wat d’Nopere weisen
Waasserstoff läit an der Period 1 an an der Grupp 1. Déi hei gewisen Noperschaft weist: Lithium läit an der selwechter Grupp direkt drënner. Dës Positioune maachen et méiglech, Atomgréisst, Ionisatiounsenergie a Bindungsverhalen mat den nopesch Elementer ze vergläichen.
Referenzdaten
Physikalesch an atomar Eegenschaften
Klassifikatioundiatomescht Netmetall
Aggregatzoustand bei Raumtemperaturgasfërmeg
Elektroneschuelen1
Dicht0.0899 g/L
Schmëlzpunkt13.84 K (-259.3 °C)
Kachpunkt20.27 K (-252.9 °C)
Pauling-Elektronegativitéit2.2
Éischt Ionisatiounsenergie1 312 kJ/mol
Elektronenaffinitéit72.77 kJ/mol
D’Wäerter beschreiwen, wou et zoutrëfft, d’Element oder den neutralen Atom. Physikalesch Date kënnen vun der allotroper Form, dem Drock an de Miessbedéngungen ofhänken.
Geschicht
Entdeckung an Identifikatioun
D’Entdeckung vu Waasserstoff gëtt mat Henry Cavendish a Verbindung bruecht. D’Erkennung vum Element, d’Isolatioun vun enger renger Prouf an d’Zouuerdnung vun der moderner Uerdnungszuel sinn net onbedéngt zur selwechter Zäit geschitt.
Isotopen an Atommass
Wéi d’Isotopenzesummesetzung d’Zuele verännert
D’Standard-Atommass gëtt als Intervall [1.00784, 1.00811] uginn. Natierlech Prouwe kënnen an hiren Isotopenundeeler liicht variéieren; eng eenzeg universell Dezimalzuel géif déi reell Ënnerscheeder tëscht Materialie verstoppen.
Waasserstoff huet op d’mannst ee stabilen Isotop. Verschidden Isotopen hu gläich vill Protonen a gehéieren dofir zum selwechten Element, mee si hunn ënnerschiddlech Neutronenzuelen an Atommassen.
Sécherheet
Ëmgang an Expositioun
D’Gefore vu Waasserstoff hänke vun der cheemescher Form, der Dosis an dem Expositiounswee of. Waasserstoff a renger Form, seng Ionen a seng Verbindunge kënne ganz ënnerschiddlech biologesch an Ëmwelteffekter hunn; dofir mussen d’Sécherheetsdate fir déi konkret Substanz kontrolléiert ginn.