Skilgreining og aðstæður
Ef þrýstingur er fastur og engin önnur vinna á sér stað gildir qₚ = ΔH. Neikvætt ΔH merkir að kerfið gefur frá sér varma en jákvætt ΔH að kerfið tekur við varma. Tilgreina verður efnisástand hvarfefna og myndefna.
Hvað ræður niðurstöðunni
Við fullkominn bruna eins móls af CH₄ í CO₂(g) og H₂O(l) er ΔH° um −890 kJ/mól við staðalaðstæður. Ef vatnið myndast sem gufa verður talan önnur, þar sem þéttingarvarmi vatnsins er þá ekki talinn með.
Dæmi sem má sannreyna
Lögmál Hess segir að heildarentalpíubreyting ráðist aðeins af upphafs- og lokaástandi. Ef hvarfinu er snúið við breytist formerkið á ΔH; ef stuðlarnir eru tvöfaldaðir tvöfaldast ΔH.
Túlkun niðurstaðna
Ekki rugla saman virkjunarorku og entalpíubreytingu. Útvermið efnahvarf eins og bruni getur samt þurft neista til að hefjast. Einnig skiptir máli hvort myndefni eru vökvi eða gas.
Takmarkanir líkansins
Jafnið efnajöfnuna og reiknið fjölda móla áður en varminn er reiknaður. Tveir mólar metans gefa frá sér um tvöfalt meiri varma en einn mól við sambærilegar aðstæður.
| Tilvik | Gildi eða jafna | Merking |
|---|---|---|
| CH₄ + 2O₂ | → CO₂ + 2H₂O(l) | ΔH° ≈ −890 kJ/mol |
| ΔH < 0 | qₚ < 0 | − |
| ΔH > 0 | qₚ > 0 | + |
Frekari beiting
Með lögmáli Hess má nota staðalmyndunarentalpíur til að finna ΔH° hvarfs: summa myndunarentalpía myndefna, margfölduð með stuðlum, að frádreginni samsvarandi summu hvarfefna. Staðalmyndunarentalpía hreins frumefnis í staðalástandi er skilgreind sem núll viðmiðunargildi, ekki vegna þess að efnið innihaldi enga orku.
Ef kerfi gefur frá sér 445 kJ er ΔH kerfisins −445 kJ, en umhverfið tekur við +445 kJ ef engin önnur töp verða. Við varmamagngreiningu þarf að skilja varma sem vatn og ílát taka við frá varma hvarfsins sjálfs.
Æfing
Ef einn mól af CH₄ gefur frá sér um 890 kJ, hve mikinn varma gefur 0,50 mól frá sér?
Útskýrt svar: ΔH ≈ 0,50 × (−890) = −445 kJ. Neikvæða formerkið sýnir að varmi flyst út úr kerfinu.
Mikilvægasta atriðið: Tilgreinið hvarfstefnu, stuðla og efnisástand þegar ΔH er gefið.