Pierwiastek chemiczny · karta referencyjna

42Mo

Molibden

Molibden to pierwiastek o liczbie atomowej 42 (Mo), położony w okresie 5, grupie 6 i bloku d. Stan odniesienia w temperaturze pokojowej: ciało stałe. Konfiguracja elektronowa: [Kr] 4d5 5s1.

Liczba atomowa42

Standardowa masa atomowa95.95(1)

Grupa6

Okres5

Blokd

Konfiguracja elektronowa[Kr] 4d5 5s1

Budowa elektronowa

Co steruje jego chemią

W metalach przejściowych elektrony podpowłoki d mogą uczestniczyć w tworzeniu wiązań i stabilizować różne stopnie utlenienia. To źródło bogatej chemii kompleksów, barw i właściwości katalitycznych.

Konfiguracja elektronowa atomu to [Kr] 4d5 5s1. Liczba i energia elektronów walencyjnych wpływają na tworzenie wiązań, typowe stopnie utlenienia oraz podobieństwa z sąsiednimi pierwiastkami.

Formy chemiczne

Związki, jony i materiały

Typowe są tlenki, halogenki i związki koordynacyjne. Częściowo zapełniona podpowłoka d umożliwia występowanie kilku stopni utlenienia, a niektóre związki wykazują intensywne barwy lub aktywność katalityczną.

Zachowanie fizyczne

Stan skupienia i przemiany fazowe

W temperaturze pokojowej stanem odniesienia jest ciało stałe. Podawana gęstość wynosi 10.28 g/cm³. Temperatura topnienia wynosi 2 895 K (2 622 °C). Temperatura wrzenia wynosi 4 912 K (4 639 °C). Ciśnienie, czystość próbki i struktura krystaliczna mogą wpływać na mierzone właściwości fizyczne.

Występowanie i zastosowania

Gdzie występuje i do czego jest używany

W praktyce najważniejsze konteksty występowania i zastosowań to: Metalurgia i stal, Katalizatory oraz Środki smarne.

W praktyce

Konkretne przykłady zastosowań

Metalurgia i stal

Dodatek tego pierwiastka lub jego związków może zmieniać twardość, wytrzymałość, odporność korozyjną, temperaturę topnienia albo zachowanie materiału w wysokiej temperaturze.

Katalizatory

Pierwiastek lub jego związki mogą przyspieszać reakcje albo umożliwiać ich prowadzenie w łagodniejszych warunkach, nie będąc przy tym zużywane w takim samym stopniu jak reagenty.

Środki smarne

Związki tego pierwiastka zmieniają właściwości materiału lub przebieg procesu chemicznego, wpływając między innymi na trwałość, tarcie, elastyczność lub odporność na ogień.

Położenie w układzie okresowym

Co mówią sąsiednie pierwiastki

Pierwiastek znajduje się w okresie 5 i grupie 6. W jego rzeczywistym otoczeniu w układzie okresowym widać między innymi: Wanad, Chrom, Mangan, Niob, Molibden, Technet. Porównanie tych pozycji pomaga zrozumieć zmiany promienia atomowego, energii jonizacji, elektronów walencyjnych i sposobów tworzenia wiązań.

Dane referencyjne

Właściwości fizyczne i atomowe

Klasyfikacjametal przejściowy

Stan w temperaturze pokojowejciało stałe

Powłoki elektronowe2 · 8 · 18 · 13 · 1

Gęstość10.28 g/cm³

Temperatura topnienia2 895 K (2 622 °C)

Temperatura wrzenia4 912 K (4 639 °C)

Elektroujemność Paulinga2.16

Pierwsza energia jonizacji684.3 kJ/mol

Powinowactwo elektronowe72.1 kJ/mol

Wartości opisują pierwiastek lub atom obojętny tam, gdzie ma to zastosowanie. Dane fizyczne mogą zależeć od odmiany alotropowej, ciśnienia i warunków pomiaru.

Historia

Odkrycie i identyfikacja

Odkrycie pierwiastka wiąże się z osobą lub zespołem: Carl Wilhelm Scheele. Rozpoznanie nowego pierwiastka, uzyskanie czystej próbki i późniejsze przypisanie współczesnej liczby atomowej nie zawsze następowały w tym samym czasie.

Izotopy i masa atomowa

Jak skład izotopowy zmienia liczby

Standardowa masa atomowa wynosi 95.95(1). Wartość ta odnosi się do składu izotopowego naturalnego materiału ziemskiego, a nie do masy jednego konkretnego atomu.

Pierwiastek ma co najmniej jeden trwały izotop. Izotopy mają tę samą liczbę protonów, lecz różną liczbę neutronów, dlatego zachowują tożsamość chemiczną pierwiastka, ale różnią się masą atomową.

Bezpieczeństwo

Postępowanie i narażenie

Ryzyko zależy od postaci chemicznej, dawki i drogi narażenia. Czysty pierwiastek, jego jony i związki mogą mieć bardzo różne działanie biologiczne i środowiskowe, dlatego należy korzystać z danych bezpieczeństwa dla konkretnej substancji.