Kimyasal element · referans sayfası
62Sm

Samaryum

Samaryum, atom numarası 62 ve sembolü Sm olan kimyasal elementtir. Periyot 6, grup —, f bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Elektron dizilimi [Xe] 4f6 6s2 biçimindedir.

Atom numarası62
Standart atom ağırlığı150.36(2)
Grup—
Periyot6
Blokf
Elektron dizilimi[Xe] 4f6 6s2
Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Samaryum lantanitler arasındadır; bu seride 4f alt kabuğu dolar. +3 yükseltgenme basamağı çok yaygındır ve f elektronları birçok lantanitin manyetik ve optik özelliklerini etkiler.

4f elektronları görece iyi perdelenir; bu nedenle komşu lantanitlerin kimyası birbirine çok benzer. [Xe] 4f6 6s2 dizilimi aralarındaki daha ince farkları açıklamaya yardım eder.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Samaryum çoğunlukla +3 iyonu hâlinde oksitler, halojenürler ve koordinasyon bileşikleri oluşturur. Lantanitlerin genel kimyası benzerdir; 4f doluluğundaki farklar manyetik ve ışıldama özelliklerinde ayrım yaratır.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Verilen yoğunluk 7.52 g/cm³. Erime noktası 1 346 K (1 073 °C). Kaynama noktası 2 173 K (1 900 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Samaryum nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Samaryum özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Mıknatıslar, Nükleer reaktörler ve Tıbbi uygulamalar. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Mıknatıslar

Mıknatıslar alanında Samaryum veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

Nükleer reaktörler

Samaryum, uygun izotop veya bileşik biçiminde nükleer tepkimeler, radyasyon, nötron davranışı ya da radyokimya ile ilgili özel uygulamalarda kullanılır.

Tıbbi uygulamalar

Samaryum veya belirli bileşikleri, uygun kimyasal ya da izotop biçiminde tıp, tanı, implant malzemeleri veya biyolojik süreçlerle ilgili uygulamalarda kullanılır.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Samaryum, periyot 6 ve grup — içinde, f bloğunda yer alır ve lantanit olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmalantanit
Oda sıcaklığındaki hâlikatı
Elektron katmanları2 · 8 · 18 · 24 · 8 · 2
Yoğunluk7.52 g/cm³
Erime noktası1 346 K (1 073 °C)
Kaynama noktası2 173 K (1 900 °C)
Pauling elektronegatifliği1.17
Birinci iyonlaşma enerjisi544.5 kJ/mol
Elektron ilgisi15.63 kJ/mol

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Samaryum elementinin keşfi Lecoq de Boisbaudran ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 150.36(2) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Samaryum en az bir kararlı izotopa sahiptir. İzotopların proton sayısı ve dolayısıyla element kimliği aynıdır; nötron sayıları ve atom kütleleri farklıdır.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Samaryum ile ilgili tehlikeler kimyasal biçime, doza ve maruziyet yoluna bağlıdır. Saf element, iyonlar ve bileşikler biyolojik ve çevresel olarak çok farklı davranabilir; bu nedenle somut maddenin güvenlik verileri esas alınmalıdır.