Kimyasal element · referans sayfası

83Bi

Bizmut

Bizmut, atom numarası 83 ve sembolü Bi olan kimyasal elementtir. Periyot 6, grup 15, p bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Elektron dizilimi [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p3 biçimindedir.

Atom numarası83

Standart atom ağırlığı208.98040(1)

Grup15

Periyot6

Blokp

Elektron dizilimi[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p3

Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Bizmut, d-bloku elementleri arasındadır. d ve s elektronlarının yakın enerjileri birden çok yükseltgenme basamağına ve çok çeşitli koordinasyon bileşiklerine olanak verir.

[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p3 dizilimi yükseltgenme basamağıyla birlikte düşünülmelidir; elektron kaybı d orbitallerinin doluluğunu değiştirerek renk, manyetizma, bağlanma ve tepkime özelliklerini etkileyebilir.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Bizmut için önemli kimyasal biçimler metal ve alaşımlar, oksitler, halojenürler ve koordinasyon bileşikleridir. Birden fazla yükseltgenme basamağının mümkün olması kısmen s ve d elektronlarının yakın enerjilerinden kaynaklanır.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Verilen yoğunluk 9.78 g/cm³. Erime noktası 544.6 K (271.4 °C). Kaynama noktası 1 837 K (1 564 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Bizmut nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Bizmut özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Tıbbi uygulamalar, Kozmetik ve Alaşımlar. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Tıbbi uygulamalar

Bizmut veya belirli bileşikleri, uygun kimyasal ya da izotop biçiminde tıp, tanı, implant malzemeleri veya biyolojik süreçlerle ilgili uygulamalarda kullanılır.

Kozmetik

Kozmetik alanında Bizmut veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

Alaşımlar

Bizmut, alaşımın dayanımını, korozyon direncini, erime davranışını, manyetik özelliğini veya yüksek sıcaklık performansını değiştirmek için kullanılabilir.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Bizmut, periyot 6 ve grup 15 içinde, p bloğunda yer alır ve geçiş sonrası metal olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmageçiş sonrası metal

Oda sıcaklığındaki hâlikatı

Elektron katmanları2 · 8 · 18 · 32 · 18 · 5

Yoğunluk9.78 g/cm³

Erime noktası544.6 K (271.4 °C)

Kaynama noktası1 837 K (1 564 °C)

Pauling elektronegatifliği2.02

Birinci iyonlaşma enerjisi703 kJ/mol

Elektron ilgisi90.92 kJ/mol

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Bizmut elementinin keşfi Claude François Geoffroy ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 208.98040(1) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Bizmut kararlı izotopa sahip değildir. İzotopları radyoaktiftir; yarı ömür ve bozunma biçimi ölçüm, kullanım ve güvenlik açısından önemlidir.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Bizmut ile ilgili tehlikeler kimyasal biçime, doza ve maruziyet yoluna bağlıdır. Saf element, iyonlar ve bileşikler biyolojik ve çevresel olarak çok farklı davranabilir; bu nedenle somut maddenin güvenlik verileri esas alınmalıdır.