Unsur kimia · halaman rujukan

45Rh

Rodium

Rodium ialah unsur kimia dengan nombor atom 45 dan simbol Rh. Unsur ini terletak pada kala 5, kumpulan 9, blok d. Pada suhu bilik keadaan rujukannya pepejal, dan konfigurasi elektronnya [Kr] 4d8 5s1.

Nombor atom45

Berat atom piawai102.90549(2)

Kumpulan9

Kala5

Blokd

Konfigurasi elektron[Kr] 4d8 5s1

Struktur elektron

Apa yang mengawal kimianya

Subpetala d memainkan peranan penting dalam kimia Rodium. Bagi logam peralihan, aras tenaga elektron yang berdekatan membolehkan beberapa keadaan pengoksidaan, pembentukan kompleks koordinasi dan aktiviti pemangkin.

Konfigurasi elektron Rodium ialah [Kr] 4d8 5s1. Apabila elektron dikeluarkan atau disusun semula dalam sebatian, pengisian orbital d boleh berubah lalu mempengaruhi warna, kemagnetan, ikatan dan kereaktifan.

Bentuk kimia

Sebatian, ion dan bahan

Bentuk kimia penting bagi Rodium merangkumi logam dan aloi, oksida, halida serta kompleks koordinasi. Elektron s dan d yang hampir sama aras tenaganya membolehkan beberapa keadaan pengoksidaan; ligan pula boleh mengubah warna, kemagnetan dan kereaktifan dengan ketara.

Sifat fizikal

Keadaan dan perubahan fasa

Keadaan rujukan pada suhu bilik ialah pepejal. Ketumpatan yang disenaraikan ialah 12.41 g/cm³. Takat leburnya 2 236 K (1 963 °C). Takat didihnya 3 968 K (3 695 °C). Tekanan, ketulenan, struktur kristal dan alotrop boleh mengubah nilai fizikal yang diukur, maka keadaan pengukuran sentiasa penting.

Kewujudan dan kegunaan

Di mana Rodium ditemui dan digunakan

Dalam amalan, Rodium ditemui dalam aplikasi yang berkaitan dengan pemangkin, pemantul dan barang kemas. Sifat yang digunakan boleh datang daripada unsur tulen, aloi, sebatian atau isotop tertentu; oleh itu bentuk kimia sentiasa penting apabila membincangkan kegunaan sebenar.

Dalam amalan

Contoh kegunaan sebenar

Pemangkin

Rodium digunakan sebagai pemangkin untuk mempercepat tindak balas kimia tanpa habis digunakan dalam tindak balas keseluruhan.

Pemantul

Permukaan atau aloi yang mengandungi Rodium, bersifat reflektif dan tahan kakisan, digunakan dalam pemantul optik khusus dan pemantul suhu tinggi.

Barang kemas

Rodium digunakan dalam aloi barang kemas kerana warna, rintangan kakisan, kelangkaan, kilauan atau sifat mekanikalnya.

Kedudukan berkala

Apa yang ditunjukkan unsur jiran

Rodium terletak pada kala 5, kumpulan 9. Unsur jiran yang dipaparkan ialah Ferum; Kobalt; Nikel; Rutenium; Paladium; Osmium; Iridium; Platinum. Kedudukan ini membolehkan perbandingan langsung saiz atom, tenaga pengionan, keadaan pengoksidaan dan kecenderungan ikatan dengan unsur bersebelahan dalam jadual berkala.

Data rujukan

Sifat fizikal dan atom

Pengelasanlogam peralihan

Fasa pada suhu bilikpepejal

Petala elektron2 · 8 · 18 · 16 · 1

Ketumpatan12.41 g/cm³

Takat lebur2 236 K (1 963 °C)

Takat didih3 968 K (3 695 °C)

Keelektronegatifan Pauling2.28

Tenaga pengionan pertama719.7 kJ/mol

Afiniti elektron110.3 kJ/mol

Nilai menerangkan unsur atau atom neutral apabila sesuai. Data fizikal boleh bergantung pada alotrop, tekanan, ketulenan dan keadaan pengukuran.

Sejarah

Penemuan dan pengenalpastian

Penemuan Rodium dikaitkan dengan William Hyde Wollaston. Pemerhatian pertama, pengasingan sampel tulen dan penentuan nombor atom moden tidak semestinya berlaku pada masa yang sama, jadi sejarah unsur ini perlu difahami sebagai beberapa peringkat.

Isotop dan berat atom

Bagaimana isotop mempengaruhi nilai

Berat atom piawai yang disenaraikan ialah 102.90549(2). Nilai ini mencerminkan komposisi isotop bahan semula jadi di Bumi, bukannya jisim satu atom tunggal.

Rodium mempunyai sekurang-kurangnya satu isotop stabil. Semua isotop mempunyai bilangan proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berbeza, lalu jisim atomnya juga berbeza.

Keselamatan

Pengendalian dan pendedahan

Risiko Rodium bergantung pada bentuk kimia, dos dan laluan pendedahan. Unsur bebas, ion dan sebatiannya boleh mempunyai kesan biologi serta alam sekitar yang sangat berbeza, jadi helaian data keselamatan bagi bahan khusus perlu dirujuk.