Pierwiastek chemiczny · karta referencyjna
33As

Arsen

Arsen to pierwiastek o liczbie atomowej 33 (As), położony w okresie 4, grupie 15 i bloku p. Stan odniesienia w temperaturze pokojowej: ciało stałe. Konfiguracja elektronowa: [Ar] 3d10 4s2 4p3.

Liczba atomowa33
Standardowa masa atomowa74.921595(6)
Grupa15
Okres4
Blokp
Konfiguracja elektronowa[Ar] 3d10 4s2 4p3
Budowa elektronowa

Co steruje jego chemią

Pięć elektronów walencyjnych daje pierwiastkom grupy 15 szeroki zakres możliwych stopni utlenienia i sposobów wiązania. Chemia zmienia się od silnie kowalencyjnej u azotu do coraz bardziej metalicznej w dół grupy.

Konfiguracja elektronowa atomu to [Ar] 3d10 4s2 4p3. Liczba i energia elektronów walencyjnych wpływają na tworzenie wiązań, typowe stopnie utlenienia oraz podobieństwa z sąsiednimi pierwiastkami.

Formy chemiczne

Związki, jony i materiały

W tej grupie spotyka się wodorki, tlenki, kwasy tlenowe lub ich sole, halogenki oraz związki z metalami. Dostępne stopnie utlenienia zmieniają się wyraźnie od azotu do bizmutu.

Zachowanie fizyczne

Stan skupienia i przemiany fazowe

W temperaturze pokojowej stanem odniesienia jest ciało stałe. Podawana gęstość wynosi 5.727 g/cm³. Ciśnienie, czystość próbki i struktura krystaliczna mogą wpływać na mierzone właściwości fizyczne.

Występowanie i zastosowania

Gdzie występuje i do czego jest używany

W praktyce najważniejsze konteksty występowania i zastosowań to: Półprzewodniki, Stopy oraz Ochrona drewna.

W praktyce

Konkretne przykłady zastosowań

Półprzewodniki

W elektronice wykorzystuje się jego przewodnictwo, właściwości półprzewodnikowe, odpowiedź optyczną albo stabilność chemiczną w cienkich warstwach i elementach urządzeń.

Stopy

Dodatek tego pierwiastka lub jego związków może zmieniać twardość, wytrzymałość, odporność korozyjną, temperaturę topnienia albo zachowanie materiału w wysokiej temperaturze.

Ochrona drewna

Odpowiednie związki wykorzystuje się do ograniczania wzrostu mikroorganizmów lub niepożądanych reakcji chemicznych; skuteczność i bezpieczeństwo zależą od stężenia i postaci związku.

Położenie w układzie okresowym

Co mówią sąsiednie pierwiastki

Pierwiastek znajduje się w okresie 4 i grupie 15. W jego rzeczywistym otoczeniu w układzie okresowym widać między innymi: Krzem, Fosfor, Siarka, German, Arsen, Selen. Porównanie tych pozycji pomaga zrozumieć zmiany promienia atomowego, energii jonizacji, elektronów walencyjnych i sposobów tworzenia wiązań.

Dane referencyjne

Właściwości fizyczne i atomowe

Klasyfikacjapółmetal
Stan w temperaturze pokojowejciało stałe
Powłoki elektronowe2 · 8 · 18 · 5
Gęstość5.727 g/cm³
Temperatura topnienia—
Temperatura wrzenia—
Elektroujemność Paulinga2.18
Pierwsza energia jonizacji944kJ/mol
Powinowactwo elektronowe77.65 kJ/mol

Wartości opisują pierwiastek lub atom obojętny tam, gdzie ma to zastosowanie. Dane fizyczne mogą zależeć od odmiany alotropowej, ciśnienia i warunków pomiaru.

Historia

Odkrycie i identyfikacja

Historia tego pierwiastka obejmuje etap rozpoznania jego odrębności chemicznej, uzyskania próbki oraz późniejszego umieszczenia w układzie okresowym według liczby atomowej.

Izotopy i masa atomowa

Jak skład izotopowy zmienia liczby

Standardowa masa atomowa wynosi 74.921595(6). Wartość ta odnosi się do składu izotopowego naturalnego materiału ziemskiego, a nie do masy jednego konkretnego atomu.

Pierwiastek ma co najmniej jeden trwały izotop. Izotopy mają tę samą liczbę protonów, lecz różną liczbę neutronów, dlatego zachowują tożsamość chemiczną pierwiastka, ale różnią się masą atomową.

Bezpieczeństwo

Postępowanie i narażenie

Niektóre postacie chemiczne tego pierwiastka mogą być toksyczne lub niebezpieczne przy wdychaniu, połknięciu albo długotrwałym kontakcie. Ocena ryzyka musi dotyczyć konkretnego związku i warunków narażenia.