Pierwiastek chemiczny · karta referencyjna
50Sn

Cyna

Cyna to pierwiastek o liczbie atomowej 50 (Sn), położony w okresie 5, grupie 14 i bloku p. Stan odniesienia w temperaturze pokojowej: ciało stałe. Konfiguracja elektronowa: [Kr] 4d10 5s2 5p2.

Liczba atomowa50
Standardowa masa atomowa118.710(7)
Grupa14
Okres5
Blokp
Konfiguracja elektronowa[Kr] 4d10 5s2 5p2
Budowa elektronowa

Co steruje jego chemią

Pierwiastki grupy 14 mają cztery elektrony walencyjne. U lżejszych członów szczególnie ważne są wiązania kowalencyjne, a w dół grupy wyraźnie rośnie charakter metaliczny.

Konfiguracja elektronowa atomu to [Kr] 4d10 5s2 5p2. Liczba i energia elektronów walencyjnych wpływają na tworzenie wiązań, typowe stopnie utlenienia oraz podobieństwa z sąsiednimi pierwiastkami.

Formy chemiczne

Związki, jony i materiały

Pierwiastki grupy 14 tworzą tlenki, halogenki, wodorki i wiele związków kowalencyjnych. W dół grupy rośnie znaczenie niższego stopnia utlenienia +2 i charakter metaliczny.

Zachowanie fizyczne

Stan skupienia i przemiany fazowe

W temperaturze pokojowej stanem odniesienia jest ciało stałe. Podawana gęstość wynosi 7.365 g/cm³. Temperatura topnienia wynosi 505.1 K (231.9 °C). Temperatura wrzenia wynosi 2 875 K (2 602 °C). Ciśnienie, czystość próbki i struktura krystaliczna mogą wpływać na mierzone właściwości fizyczne.

Występowanie i zastosowania

Gdzie występuje i do czego jest używany

W praktyce najważniejsze konteksty występowania i zastosowań to: Luty, Powłoki oraz Brąz.

W praktyce

Konkretne przykłady zastosowań

Luty

W tym zastosowaniu wykorzystuje się właściwości chemiczne lub fizyczne tego pierwiastka i jego związków, dobrane do konkretnych wymagań materiału lub procesu.

Powłoki

Cienka warstwa metalu lub jego związku może poprawiać odporność korozyjną, przewodnictwo, wygląd powierzchni albo jej właściwości optyczne.

Brąz

Dodatek tego pierwiastka lub jego związków może zmieniać twardość, wytrzymałość, odporność korozyjną, temperaturę topnienia albo zachowanie materiału w wysokiej temperaturze.

Położenie w układzie okresowym

Co mówią sąsiednie pierwiastki

Pierwiastek znajduje się w okresie 5 i grupie 14. W jego rzeczywistym otoczeniu w układzie okresowym widać między innymi: Gal, German, Arsen, Ind, Cyna, Antymon. Porównanie tych pozycji pomaga zrozumieć zmiany promienia atomowego, energii jonizacji, elektronów walencyjnych i sposobów tworzenia wiązań.

Dane referencyjne

Właściwości fizyczne i atomowe

Klasyfikacjametal postprzejściowy
Stan w temperaturze pokojowejciało stałe
Powłoki elektronowe2 · 8 · 18 · 18 · 4
Gęstość7.365 g/cm³
Temperatura topnienia505.1 K (231.9 °C)
Temperatura wrzenia2 875 K (2 602 °C)
Elektroujemność Paulinga1.96
Pierwsza energia jonizacji708.6 kJ/mol
Powinowactwo elektronowe107.3 kJ/mol

Wartości opisują pierwiastek lub atom obojętny tam, gdzie ma to zastosowanie. Dane fizyczne mogą zależeć od odmiany alotropowej, ciśnienia i warunków pomiaru.

Historia

Odkrycie i identyfikacja

Historia tego pierwiastka obejmuje etap rozpoznania jego odrębności chemicznej, uzyskania próbki oraz późniejszego umieszczenia w układzie okresowym według liczby atomowej.

Izotopy i masa atomowa

Jak skład izotopowy zmienia liczby

Standardowa masa atomowa wynosi 118.710(7). Wartość ta odnosi się do składu izotopowego naturalnego materiału ziemskiego, a nie do masy jednego konkretnego atomu.

Pierwiastek ma co najmniej jeden trwały izotop. Izotopy mają tę samą liczbę protonów, lecz różną liczbę neutronów, dlatego zachowują tożsamość chemiczną pierwiastka, ale różnią się masą atomową.

Bezpieczeństwo

Postępowanie i narażenie

Ryzyko zależy od postaci chemicznej, dawki i drogi narażenia. Czysty pierwiastek, jego jony i związki mogą mieć bardzo różne działanie biologiczne i środowiskowe, dlatego należy korzystać z danych bezpieczeństwa dla konkretnej substancji.