Unsur kimia · halaman rujukan

79Au

Aurum

Aurum ialah unsur kimia dengan nombor atom 79 dan simbol Au. Unsur ini terletak pada kala 6, kumpulan 11, blok d. Pada suhu bilik keadaan rujukannya pepejal, dan konfigurasi elektronnya [Xe] 4f14 5d10 6s1.

Nombor atom79

Berat atom piawai196.966570(4)

Kumpulan11

Kala6

Blokd

Konfigurasi elektron[Xe] 4f14 5d10 6s1

Struktur elektron

Apa yang mengawal kimianya

Subpetala d memainkan peranan penting dalam kimia Aurum. Bagi logam peralihan, aras tenaga elektron yang berdekatan membolehkan beberapa keadaan pengoksidaan, pembentukan kompleks koordinasi dan aktiviti pemangkin.

Konfigurasi elektron Aurum ialah [Xe] 4f14 5d10 6s1. Apabila elektron dikeluarkan atau disusun semula dalam sebatian, pengisian orbital d boleh berubah lalu mempengaruhi warna, kemagnetan, ikatan dan kereaktifan.

Bentuk kimia

Sebatian, ion dan bahan

Bentuk kimia penting bagi Aurum merangkumi logam dan aloi, oksida, halida serta kompleks koordinasi. Elektron s dan d yang hampir sama aras tenaganya membolehkan beberapa keadaan pengoksidaan; ligan pula boleh mengubah warna, kemagnetan dan kereaktifan dengan ketara.

Sifat fizikal

Keadaan dan perubahan fasa

Keadaan rujukan pada suhu bilik ialah pepejal. Ketumpatan yang disenaraikan ialah 19.3 g/cm³. Takat leburnya 1 337 K (1 064 °C). Takat didihnya 3 243 K (2 970 °C). Tekanan, ketulenan, struktur kristal dan alotrop boleh mengubah nilai fizikal yang diukur, maka keadaan pengukuran sentiasa penting.

Kewujudan dan kegunaan

Di mana Aurum ditemui dan digunakan

Dalam amalan, Aurum ditemui dalam aplikasi yang berkaitan dengan barang kemas, elektronik dan teknologi angkasa. Sifat yang digunakan boleh datang daripada unsur tulen, aloi, sebatian atau isotop tertentu; oleh itu bentuk kimia sentiasa penting apabila membincangkan kegunaan sebenar.

Dalam amalan

Contoh kegunaan sebenar

Barang kemas

Aurum digunakan dalam aloi barang kemas kerana warna, rintangan kakisan, kelangkaan, kilauan atau sifat mekanikalnya.

Elektronik

Aurum digunakan pada sentuhan dan penyambung elektrik kerana kekonduksiannya tinggi dan permukaannya tahan kakisan.

Teknologi angkasa

Salutan aurum nipis digunakan pada sesetengah kapal angkasa dan instrumen untuk memantulkan sinaran inframerah serta melindungi permukaan sensitif; aurum juga digunakan pada sentuhan elektrik berkeandalan tinggi.

Kedudukan berkala

Apa yang ditunjukkan unsur jiran

Aurum terletak pada kala 6, kumpulan 11. Unsur jiran yang dipaparkan ialah Paladium; Argentum; Kadmium; Platinum; Merkuri; Darmstadtium; Roentgenium; Kopernisium. Kedudukan ini membolehkan perbandingan langsung saiz atom, tenaga pengionan, keadaan pengoksidaan dan kecenderungan ikatan dengan unsur bersebelahan dalam jadual berkala.

Data rujukan

Sifat fizikal dan atom

Pengelasanlogam peralihan

Fasa pada suhu bilikpepejal

Petala elektron2 · 8 · 18 · 32 · 18 · 1

Ketumpatan19.3 g/cm³

Takat lebur1 337 K (1 064 °C)

Takat didih3 243 K (2 970 °C)

Keelektronegatifan Pauling2.54

Tenaga pengionan pertama890.1 kJ/mol

Afiniti elektron222.7 kJ/mol

Nilai menerangkan unsur atau atom neutral apabila sesuai. Data fizikal boleh bergantung pada alotrop, tekanan, ketulenan dan keadaan pengukuran.

Sejarah

Penemuan dan pengenalpastian

Sejarah Aurum mencerminkan perkembangan kimia daripada pengenalan bahan kepada pengenalpastian unsur dan nombor atom. Penemuan, penulenan dan pemahaman struktur atom sering berlaku pada masa yang berbeza.

Isotop dan berat atom

Bagaimana isotop mempengaruhi nilai

Berat atom piawai yang disenaraikan ialah 196.966570(4). Nilai ini mencerminkan komposisi isotop bahan semula jadi di Bumi, bukannya jisim satu atom tunggal.

Aurum mempunyai sekurang-kurangnya satu isotop stabil. Semua isotop mempunyai bilangan proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berbeza, lalu jisim atomnya juga berbeza.

Keselamatan

Pengendalian dan pendedahan

Risiko Aurum bergantung pada bentuk kimia, dos dan laluan pendedahan. Unsur bebas, ion dan sebatiannya boleh mempunyai kesan biologi serta alam sekitar yang sangat berbeza, jadi helaian data keselamatan bagi bahan khusus perlu dirujuk.