Chemisch element · referentiefiche

10Ne

Neon

Neon (Ne) is element 10 van het periodiek systeem, een edelgas in groep 18, periode 2 en het p-blok. De elektronenconfiguratie [He] 2s2 2p6 helpt verklaren hoe het element bindt en reageert; de referentietoestand bij kamertemperatuur is gas.

Atoomnummer10

Standaard atoomgewicht20.1797(6)

Groep18

Periode2

Blokp

Elektronenconfiguratie[He] 2s2 2p6

Elektronenstructuur

Wat bepaalt de chemie?

Edelgassen hebben een gevulde buitenste elektronenschil. Daardoor zijn geïsoleerde atomen onder gewone omstandigheden weinig geneigd om elektronen op te nemen, af te staan of te delen.

Voor neon laat de configuratie [He] 2s2 2p6 zien waarom de vrije atomen relatief inert zijn. Bij de zwaardere edelgassen kunnen sterke reagentia onder speciale omstandigheden toch verbindingen vormen.

Chemische vormen

Verbindingen, ionen en materialen

De vrije mono-atomaire vorm domineert. Voor de lichtere edelgassen zijn stabiele verbindingen uitzonderlijk; enkele zwaardere leden kunnen met zeer elektronegatieve elementen verbindingen vormen onder geschikte omstandigheden.

Fysisch gedrag

Toestand en faseovergangen

Bij kamertemperatuur is de referentietoestand gas. De vermelde dichtheid is 0.9002 g/L. Het smeltpunt is 24.57 K (-248.6 °C). Het kookpunt is 27.1 K (-246 °C). Druk, zuiverheid en kristalstructuur kunnen gemeten waarden verschuiven; bij elementen met meerdere allotropen kan ook de structuur zelf een duidelijk verschil maken.

Voorkomen en toepassingen

Waar neon voorkomt en wordt gebruikt

In de praktijk komt neon vooral naar voren in toepassingen en contexten zoals verlichting, lasers en cryogenica.

In de praktijk

Concrete toepassingen

Verlichting

Neon speelt een rol bij verlichting. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Lasers

Ionen of verbindingen van neon kunnen in lasermaterialen worden ingebouwd, waar specifieke elektronische niveaus absorptie en emissie van licht mogelijk maken.

Cryogenica

Neon speelt een rol bij cryogenica. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Positie in het periodiek systeem

Wat de naburige elementen laten zien

Neon staat in periode 2, groep 18 en het p-blok. De getoonde omgeving bevat onder meer Helium, Fluor, Chloor, Argon. Vergelijking met deze elementen helpt trends in atoomgrootte, ionisatie-energie, elektronegativiteit en binding langs het periodiek systeem te volgen.

Referentiegegevens

Fysische en atomaire eigenschappen

Classificatieedelgas

Toestand bij kamertemperatuurgas

Elektronenschillen2 · 8

Dichtheid0.9002 g/L

Smeltpunt24.57 K (-248.6 °C)

Kookpunt27.1 K (-246 °C)

Pauling-elektronegativiteit—

Eerste ionisatie-energie2 081 kJ/mol

Elektronenaffiniteit—

De waarden beschrijven het element of het neutrale atoom waar van toepassing. Fysische gegevens kunnen afhangen van allotroop, druk, zuiverheid en meetomstandigheden.

Geschiedenis

Ontdekking en identificatie

De ontdekking van neon wordt in deze historische registratie in verband gebracht met Morris Travers. Herkenning als element, isolatie van een zuiver monster en de latere definitie via het atoomnummer vonden niet noodzakelijk op hetzelfde moment plaats.

Isotopen

Hoe isotopensamenstelling de getallen verandert

Het standaard atoomgewicht is 20.1797(6). Deze waarde beschrijft de natuurlijke isotopensamenstelling van terrestrisch materiaal en is niet de massa van één specifiek atoom.

Neon heeft ten minste één stabiele isotoop. Isotopen hebben hetzelfde aantal protonen en horen dus bij hetzelfde element, maar verschillen in neutronental en atoommassa.

Veiligheid

Omgang en blootstelling

De risico’s van neon hangen af van chemische vorm, dosis en blootstellingsroute. Het element, zijn ionen en zijn verbindingen kunnen zeer verschillende biologische en milieueffecten hebben; controleer daarom de veiligheidsgegevens van de werkelijk gebruikte stof.