Chemisch element · referentiefiche

17Cl

Chloor

Chloor (Cl) is element 17 van het periodiek systeem, een diatomisch niet-metaal in groep 17, periode 3 en het p-blok. De elektronenconfiguratie [Ne] 3s2 3p5 helpt verklaren hoe het element bindt en reageert; de referentietoestand bij kamertemperatuur is gas.

Atoomnummer17

Standaard atoomgewicht[35.446, 35.457]

Groep17

Periode3

Blokp

Elektronenconfiguratie[Ne] 3s2 3p5

Elektronenstructuur

Wat bepaalt de chemie?

Halogenen hebben zeven valentie-elektronen. Eén extra elektron voltooit de buitenste schil, waardoor halide-ionen met lading −1 veel voorkomen; covalente halogeenverbindingen vormen daarnaast een brede chemie.

Bij chloor verklaart de configuratie [Ne] 3s2 3p5 de sterke neiging om elektronen aan te trekken. Het vrije element is reactief en komt daarom in de natuur voornamelijk in verbindingen voor.

Chemische vormen

Verbindingen, ionen en materialen

Het vrije element is reactief en moleculair of anderszins alleen onder gecontroleerde omstandigheden aanwezig. Halide-ionen zijn zeer algemene chemische vormen; daarnaast bestaan waterstofhalogeniden, interhalogeenverbindingen en zuurstofhoudende verbindingen.

Fysisch gedrag

Toestand en faseovergangen

Bij kamertemperatuur is de referentietoestand gas. De vermelde dichtheid is 3.2 g/L. Het smeltpunt is 172.2 K (-100.9 °C). Het kookpunt is 239.1 K (-34.04 °C). Druk, zuiverheid en kristalstructuur kunnen gemeten waarden verschuiven; bij elementen met meerdere allotropen kan ook de structuur zelf een duidelijk verschil maken.

Voorkomen en toepassingen

Waar chloor voorkomt en wordt gebruikt

In de praktijk komt chloor vooral naar voren in toepassingen en contexten zoals waterbehandeling, pvc en chemische synthese.

In de praktijk

Concrete toepassingen

Waterbehandeling

Chloor speelt een rol bij waterbehandeling. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

PVC

Chloor speelt een rol bij pvc. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Chemische synthese

Chloor speelt een rol bij chemische synthese. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Positie in het periodiek systeem

Wat de naburige elementen laten zien

Chloor staat in periode 3, groep 17 en het p-blok. De getoonde omgeving bevat onder meer Zuurstof, Fluor, Neon, Zwavel. Vergelijking met deze elementen helpt trends in atoomgrootte, ionisatie-energie, elektronegativiteit en binding langs het periodiek systeem te volgen.

Referentiegegevens

Fysische en atomaire eigenschappen

Classificatiediatomisch niet-metaal

Toestand bij kamertemperatuurgas

Elektronenschillen2 · 8 · 7

Dichtheid3.2 g/L

Smeltpunt172.2 K (-100.9 °C)

Kookpunt239.1 K (-34.04 °C)

Pauling-elektronegativiteit3.16

Eerste ionisatie-energie1 251 kJ/mol

Elektronenaffiniteit348.6 kJ/mol

De waarden beschrijven het element of het neutrale atoom waar van toepassing. Fysische gegevens kunnen afhangen van allotroop, druk, zuiverheid en meetomstandigheden.

Geschiedenis

Ontdekking en identificatie

De ontdekking van chloor wordt in deze historische registratie in verband gebracht met Carl Wilhelm Scheele. Herkenning als element, isolatie van een zuiver monster en de latere definitie via het atoomnummer vonden niet noodzakelijk op hetzelfde moment plaats.

Isotopen

Hoe isotopensamenstelling de getallen verandert

Het standaard atoomgewicht wordt weergegeven als het interval [35.446, 35.457]. Natuurlijke monsters kunnen enigszins verschillen in isotopenverhouding, zodat één vaste decimale waarde echte variatie zou verbergen.

Chloor heeft ten minste één stabiele isotoop. Isotopen hebben hetzelfde aantal protonen en horen dus bij hetzelfde element, maar verschillen in neutronental en atoommassa.

Veiligheid

Omgang en blootstelling

De risico’s van chloor hangen af van chemische vorm, dosis en blootstellingsroute. Het element, zijn ionen en zijn verbindingen kunnen zeer verschillende biologische en milieueffecten hebben; controleer daarom de veiligheidsgegevens van de werkelijk gebruikte stof.