Kimyasal element · referans sayfası
36Kr

Kripton

Kripton, atom numarası 36 ve sembolü Kr olan kimyasal elementtir. Periyot 4, grup 18, p bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli gazdır. Elektron dizilimi [Ar] 3d10 4s2 4p6 biçimindedir.

Atom numarası36
Standart atom ağırlığı83.798(2)
Grup18
Periyot4
Blokp
Elektron dizilimi[Ar] 3d10 4s2 4p6
Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Kripton atomunun dış elektron kabuğu doludur; bu durum elektron alma, verme veya paylaşma eğilimini büyük ölçüde azaltır. Soy gazların düşük tepkime eğiliminin temel nedeni budur.

[Ar] 3d10 4s2 4p6 dizilimi bu davranışı anlamada merkezîdir. Bununla birlikte ağır soy gazlar tamamen tepkimesiz değildir ve uygun koşullarda bileşik oluşturabilir.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Normal koşullarda Kripton tek atomlu madde olarak bulunur. Değerlik kabuğu dolu olduğu için kararlı bileşik sayısı komşu gruplara göre çok daha azdır.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli gazdır. Verilen yoğunluk 3.749 g/L. Erime noktası 115.8 K (-157.4 °C). Kaynama noktası 119.9 K (-153.2 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Kripton nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Kripton özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Aydınlatma, Lazerler ve Yalıtım. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Aydınlatma

Kripton içeren atomlar, iyonlar veya malzemeler ışığın üretilmesi, soğurulması, iletilmesi ya da belirli dalga boylarında kontrol edilmesi için kullanılabilir.

Lazerler

Kripton içeren atomlar, iyonlar veya malzemeler ışığın üretilmesi, soğurulması, iletilmesi ya da belirli dalga boylarında kontrol edilmesi için kullanılabilir.

Yalıtım

Kripton veya bileşikleri malzemenin sertlik, renk, ısıl genleşme, dayanıklılık, optik özellik veya kimyasal direnç gibi özelliklerini ayarlamak için kullanılır.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Kripton, periyot 4 ve grup 18 içinde, p bloğunda yer alır ve soy gaz olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmasoy gaz
Oda sıcaklığındaki hâligaz
Elektron katmanları2 · 8 · 18 · 8
Yoğunluk3.749 g/L
Erime noktası115.8 K (-157.4 °C)
Kaynama noktası119.9 K (-153.2 °C)
Pauling elektronegatifliği3
Birinci iyonlaşma enerjisi1 351 kJ/mol
Elektron ilgisi—

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Kripton elementinin keşfi William Ramsay ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 83.798(2) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Kripton en az bir kararlı izotopa sahiptir. İzotopların proton sayısı ve dolayısıyla element kimliği aynıdır; nötron sayıları ve atom kütleleri farklıdır.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Kripton kimyasal olarak güçlü bir zehir olmayabilir; ancak yoğun gaz kapalı bir ortamda oksijenin yerini alabilir. Büyük miktarlarda kullanımda havalandırma ve oksijen düzeyinin izlenmesi önemlidir.