Kimyasal element · referans sayfası

4Be

Berilyum

Berilyum, atom numarası 4 ve sembolü Be olan kimyasal elementtir. Periyot 2, grup 2, s bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Elektron dizilimi [He] 2s2 biçimindedir.

Atom numarası4

Standart atom ağırlığı9.0121831(5)

Grup2

Periyot2

Bloks

Elektron dizilimi[He] 2s2

Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Berilyum atomunun iki değerlik elektronu vardır ve çoğu bileşikte +2 yüklü iyon oluşturur. Bu davranış toprak alkali metal kimyasının temel özelliklerinden biridir.

[He] 2s2 dizilimi, komşu elementlerle karşılaştırıldığında iyonlaşma enerjisini, bağ oluşumunu ve tepkime eğilimini anlamaya yardım eder.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Berilyum başlıca +2 iyonu hâlinde bulunur. Tipik bileşikler arasında oksitler, hidroksitler, karbonatlar, sülfatlar ve halojenürler yer alır.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Verilen yoğunluk 1.85 g/cm³. Erime noktası 1 556 K (1 283 °C). Kaynama noktası 2 742 K (2 469 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Berilyum nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Berilyum özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Havacılık ve uzay, X-ışını pencereleri ve Alaşımlar. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Havacılık ve uzay

Havacılık ve uzay alanında Berilyum veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

X-ışını pencereleri

Berilyum X-ışınlarını çoğu yapı metaline göre daha iyi geçirir; bu nedenle özel cihazlarda ince pencere malzemesi olarak kullanılır.

Alaşımlar

Berilyum, alaşımın dayanımını, korozyon direncini, erime davranışını, manyetik özelliğini veya yüksek sıcaklık performansını değiştirmek için kullanılabilir.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Berilyum, periyot 2 ve grup 2 içinde, s bloğunda yer alır ve toprak alkali metal olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmatoprak alkali metal

Oda sıcaklığındaki hâlikatı

Elektron katmanları2 · 2

Yoğunluk1.85 g/cm³

Erime noktası1 556 K (1 283 °C)

Kaynama noktası2 742 K (2 469 °C)

Pauling elektronegatifliği1.57

Birinci iyonlaşma enerjisi899.5 kJ/mol

Elektron ilgisi—

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Berilyum elementinin keşfi Louis Nicolas Vauquelin ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 9.0121831(5) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Berilyum en az bir kararlı izotopa sahiptir. İzotopların proton sayısı ve dolayısıyla element kimliği aynıdır; nötron sayıları ve atom kütleleri farklıdır.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Berilyum ile ilgili tehlikeler kimyasal biçime, doza ve maruziyet yoluna bağlıdır. Saf element, iyonlar ve bileşikler biyolojik ve çevresel olarak çok farklı davranabilir; bu nedenle somut maddenin güvenlik verileri esas alınmalıdır.