Frumefni · yfirlitssíða

38Sr

Strontín

Strontín er frumefni með sætistölu 38 og táknið Sr. Það er í lotu 5, flokki 2 og s-blokk. Við stofuhita er viðmiðunarástandið fast efni. Rafeindaskipanin er [Kr] 5s2.

Sætistala38

Staðlaður atómmassi87.62(1)

Flokkur2

Lota5

Blokks

Rafeindaskipan[Kr] 5s2

Rafeindabygging

Hvað stýrir efnafræðilegri hegðun

Ysta rafeindaskipan frumefna í flokki 2 endar á s². Þegar tvær gildisrafeindir tapast myndast oft +2 jónir.

Rafeindaskipan þessa atóms er [Kr] 5s2. Fjöldi og orka gildisrafeinda hafa áhrif á hvernig atómið tengist og hvaða jóna- eða samgildu byggingar það getur myndað.

Efnaform

Efnasambönd, jónir og efni

Oxunartalan +2 er ráðandi hjá strontín. Oxíð, hýdroxíð, halíð, karbónöt og súlföt eru algengir flokkar efnasambanda.

Eðlishegðun

Ástand og fasabreytingar

Við stofuhita er viðmiðunarástandið fast efni. Skráður eðlismassi er 2.64 g/cm³. Bræðslumarkið er 1 041 K (767.9 °C). Suðumarkið er 1 650 K (1 377 °C). Þrýstingur, hreinleiki og kristalgerð geta haft áhrif á mælda eðliseiginleika.

Tilvist og notkun

Hvar frumefnið finnst og hvernig það er notað

Í reynd tengist strontín sérstaklega eftirfarandi sviðum: flugeldar, seglar og læknisfræðileg notkun.

Í reynd

Áþreifanleg notkun

Flugeldar

Eitt hagnýtt samhengi er flugeldar. Nákvæmt hlutverk strontín fer eftir því hvort það er notað sem hreint frumefni, efnasamband, málmblanda, efni eða tiltekin samsæta.

Seglar

Eitt hagnýtt samhengi er seglar. Nákvæmt hlutverk strontín fer eftir því hvort það er notað sem hreint frumefni, efnasamband, málmblanda, efni eða tiltekin samsæta.

Læknisfræðileg notkun

Hlutverk strontín í þessu samhengi fer eftir efnaformi eða samsætu. Líffræðileg áhrif og tæknileg notkun þarf að meta sérstaklega.

Staða í lotukerfinu

Hvað nágrannarnir segja okkur

Strontín er í lotu 5 og flokki 2. Raunverulegir nágrannar hjálpa til við að bera saman atómstærð, jónunarorku, rafeindaskipan og tengimynstur innan lotukerfisins. Í þessu nágrenni sjást til dæmis Kalín, Kalsín, Skandín, Rúbidín.

Viðmiðunargildi

Eðlis- og atómeiginleikar

Flokkunjarðalkalímálmur

Ástandsform við stofuhitafast efni

Rafeindahvel2 · 8 · 18 · 8 · 2

Eðlismassi2.64 g/cm³

Bræðslumark1 041 K (767.9 °C)

Suðumark1 650 K (1 377 °C)

Rafdrægni samkvæmt Pauling0.95

Fyrsta jónunarorka549.5 kJ/mol

Rafeindasækni5.023 kJ/mol

Gildin lýsa frumefninu eða hlutlausri frumeind þegar það á við. Eðlisgildi geta ráðist af allotrópi, þrýstingi og mæliaðstæðum.

Saga

Uppgötvun og auðkenning

Uppgötvun strontín er tengd við William Cruickshank (chemist). Að greina nýtt frumefni, einangra hreint sýni og síðar staðfesta stöðu þess með sætistölu 38 gerðist ekki alltaf á sama tíma.

Samsætur og atómmassi

Hvernig samsætusamsetning hefur áhrif á tölurnar

Staðlaður atómmassi er 87.62(1). Hann er vegið meðaltal samsætusamsetningar náttúrulegs efnis á jörðinni, ekki massi einnar tiltekinnar frumeindar.

Strontín hefur að minnsta kosti eina stöðuga samsætu. Samsætur hafa sama fjölda róteinda en mismunandi fjölda nifteinda og eru því sama frumefni með mismunandi atómmassa.

Öryggi

Meðhöndlun og útsetning

Öryggi fer eftir efnaformi, skammti og leið útsetningar. Hreint frumefni, jónir og efnasambönd geta haft mjög ólík áhrif á líkama og umhverfi og því þarf að skoða öryggisupplýsingar þess efnis sem raunverulega er notað.