Cheemescht Element · Referenzsäit
15P

Phosphor

Phosphor ass dat cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 15 an dem Symbol P; et läit an der Period 3, an der Grupp 15 an am p-Block. De Referenz-Aggregatzoustand bei Raumtemperatur ass fest. Seng Elektronekonfiguratioun ass [Ne] 3s2 3p3.

Uerdnungszuel15
Standard-Atommass30.973761998(5)
Grupp15
Period3
Blockp
Elektronekonfiguratioun[Ne] 3s2 3p3
Elektronesch Struktur

Wat seng Chimie bestëmmt

Atomer aus der Grupp 15 hu fënnef Valenzelektronen. Si kënnen dräi kovalent Bindunge bilden, u Méifachbindunge bedeelegt sinn oder, jee no Element a Bindungspartner, verschidden Oxidatiounszoustänn unhuelen.

D’Konfiguratioun [Ne] 3s2 3p3 ordent Phosphor dëser Famill zou. D’Chimie ännert sech awer däitlech vum netmetallesche Stéckstoff a Phosphor zu de méi schwéieren, méi metallesche Membere.

Cheemesch Formen

Verbindungen, Ionen a Materialien

Heefeg Verbindungsklasse sinn Hydriden, Oxiden, Oxosaieren oder Oxoanionen, Halogeniden a Verbindunge mat Metaller. An der Grupp komme Oxidatiounszoustänn vu −3 bis zu positive Wäerter vir; de méigleche Beräich ännert sech staark vu Stéckstoff bis Wismuth.

Physikalescht Verhalen

Aggregatzoustand a Phaseniwwergäng

De Referenz-Aggregatzoustand bei Raumtemperatur ass fest. Déi uginn Dicht ass 1.823 g/cm³. Wann e Wäert fir e Phaseniwwergang net uginn ass, kann d’Verhalen ënner normalem Drock schlecht definéiert sinn, staark vun der allotroper Form ofhänken oder et feelt en zouverlässege Referenzwäert. Drock, Rengheet a Kristallstruktur kënnen déi gemoosse physikalesch Eegenschafte veränneren.

Virkommen an Uwendungen

Wou Phosphor virkënnt a benotzt gëtt

An der Praxis fënnt een Phosphor ënner anerem a folgende Beräicher: Düngerproduktioun, Biologie an Fixspéin.

An der Praxis

Konkret Uwendungsbeispiller

Düngerproduktioun

Phosphor ass Deel vun der Düngerchimie oder vun industrielle Prozesser, mat deenen essentiell Planzennährstoffer bereetgestallt ginn.

Biologie

Ionen oder Verbindunge vu Phosphor spille Rollen a biologesche Strukturen, Enzymen, Signalweeër oder am Stoffwiessel.

Fixspéin

D’Chimie vu Phosphor gëtt a Zündsystemer vu Fixspéin benotzt, besonnesch an der Reiwfläch vu Sécherheetsfixspéin.

Positioun am Periodesystem

Wat d’Nopere weisen

Phosphor läit an der Period 3 an an der Grupp 15. Déi hei gewisen Noperschaft weist: Et läit an der selwechter Period tëscht Silizium an Schwiewel; Stéckstoff läit an der selwechter Grupp driwwer an Arsen drënner. Dës Positioune maachen et méiglech, Atomgréisst, Ionisatiounsenergie a Bindungsverhalen mat den nopesch Elementer ze vergläichen.

Referenzdaten

Physikalesch an atomar Eegenschaften

Klassifikatiounpolyatomescht Netmetall
Aggregatzoustand bei Raumtemperaturfest
Elektroneschuelen2 · 8 · 5
Dicht1.823 g/cm³
Schmëlzpunkt—
Kachpunkt—
Pauling-Elektronegativitéit2.19
Éischt Ionisatiounsenergie1 012 kJ/mol
Elektronenaffinitéit72.04 kJ/mol

D’Wäerter beschreiwen, wou et zoutrëfft, d’Element oder den neutralen Atom. Physikalesch Date kënnen vun der allotroper Form, dem Drock an de Miessbedéngungen ofhänken.

Geschicht

Entdeckung an Identifikatioun

D’Entdeckung vu Phosphor gëtt mat Hennig Brand a Verbindung bruecht. D’Erkennung vum Element, d’Isolatioun vun enger renger Prouf an d’Zouuerdnung vun der moderner Uerdnungszuel sinn net onbedéngt zur selwechter Zäit geschitt.

Isotopen an Atommass

Wéi d’Isotopenzesummesetzung d’Zuele verännert

D’Standard-Atommass ass 30.973761998(5). Dëse Wäert bezitt sech op d’Isotopenzesummesetzung vun natierlechem Material op der Äerd an net op d’Mass vun engem eenzelen Atom.

Phosphor huet op d’mannst ee stabilen Isotop. Verschidden Isotopen hu gläich vill Protonen a gehéieren dofir zum selwechten Element, mee si hunn ënnerschiddlech Neutronenzuelen an Atommassen.

Sécherheet

Ëmgang an Expositioun

D’Gefore vu Phosphor hänke vun der cheemescher Form, der Dosis an dem Expositiounswee of. Phosphor a renger Form, seng Ionen a seng Verbindunge kënne ganz ënnerschiddlech biologesch an Ëmwelteffekter hunn; dofir mussen d’Sécherheetsdate fir déi konkret Substanz kontrolléiert ginn.