Cheemescht Element · Referenzsäit
34Se

Selen

Selen ass dat cheemescht Element mat der Uerdnungszuel 34 an dem Symbol Se; et läit an der Period 4, an der Grupp 16 an am p-Block. De Referenz-Aggregatzoustand bei Raumtemperatur ass fest. Seng Elektronekonfiguratioun ass [Ar] 3d10 4s2 4p4.

Uerdnungszuel34
Standard-Atommass78.971(8)
Grupp16
Period4
Blockp
Elektronekonfiguratioun[Ar] 3d10 4s2 4p4
Elektronesch Struktur

Wat seng Chimie bestëmmt

Atomer aus der Grupp 16 hu sechs Valenzelektronen. Bei der Bindungsbildung ginn dacks zwee Elektronen opgeholl oder gedeelt; déi méi schwéier Membere kënnen eng méi breet Palett vun Oxidatiounszoustänn unhuelen.

Bei Selen hëlleft dës Struktur vun der baussenzeger Schuel z’erklären, firwat Oxiden, Sulfiden, Oxoanionen a kovalent Verbindungen an der Chalkogenfamill esou wichteg sinn.

Cheemesch Formen

Verbindungen, Ionen a Materialien

Hydriden, Oxiden, Sulfiden oder Seleniden, Halogeniden an Oxoanionen si wichteg an der ganzer Grupp 16. Den Oxidatiounszoustand −2 ass bei de méi liichte Chalkogenen heefeg, wärend positiv Oxidatiounszoustänn a méi schwéiere Verbindungen ëmmer méi zougänglech ginn.

Physikalescht Verhalen

Aggregatzoustand a Phaseniwwergäng

De Referenz-Aggregatzoustand bei Raumtemperatur ass fest. Déi uginn Dicht ass 4.81 g/cm³. De Schmëlzpunkt ass 494.2 K (221.1 °C). De Kachpunkt ass 958 K (684.9 °C). Drock, Rengheet a Kristallstruktur kënnen déi gemoosse physikalesch Eegenschafte veränneren.

Virkommen an Uwendungen

Wou Selen virkënnt a benotzt gëtt

An der Praxis fënnt een Selen ënner anerem a folgende Beräicher: Spezialglieser, Elektronik an Biologie.

An der Praxis

Konkret Uwendungsbeispiller

Spezialglieser

Selen gëtt Glas bäigesat, fir de Briechungsindex, d’Faarf, d’thermesch Ausdehnung, d’Reaktioun op Stralung oder d’cheemesch Bestännegkeet ze veränneren.

Elektronik

Selen gëtt an elektronesche Komponenten oder Materialien agesat, wou Leetfäegkeet, Hallefleedereegenschaften, optesch Reaktioun oder cheemesch Stabilitéit nëtzlech sinn.

Biologie

Ionen oder Verbindunge vu Selen spille Rollen a biologesche Strukturen, Enzymen, Signalweeër oder am Stoffwiessel.

Positioun am Periodesystem

Wat d’Nopere weisen

Selen läit an der Period 4 an an der Grupp 16. Déi hei gewisen Noperschaft weist: Et läit an der selwechter Period tëscht Arsen an Brom; Schwiewel läit an der selwechter Grupp driwwer an Tellur drënner. Dës Positioune maachen et méiglech, Atomgréisst, Ionisatiounsenergie a Bindungsverhalen mat den nopesch Elementer ze vergläichen.

Referenzdaten

Physikalesch an atomar Eegenschaften

Klassifikatiounpolyatomescht Netmetall
Aggregatzoustand bei Raumtemperaturfest
Elektroneschuelen2 · 8 · 18 · 6
Dicht4.81 g/cm³
Schmëlzpunkt494.2 K (221.1 °C)
Kachpunkt958 K (684.9 °C)
Pauling-Elektronegativitéit2.55
Éischt Ionisatiounsenergie941 kJ/mol
Elektronenaffinitéit195 kJ/mol

D’Wäerter beschreiwen, wou et zoutrëfft, d’Element oder den neutralen Atom. Physikalesch Date kënnen vun der allotroper Form, dem Drock an de Miessbedéngungen ofhänken.

Geschicht

Entdeckung an Identifikatioun

D’Entdeckung vu Selen gëtt mat Jöns Jakob Berzelius a Verbindung bruecht. D’Erkennung vum Element, d’Isolatioun vun enger renger Prouf an d’Zouuerdnung vun der moderner Uerdnungszuel sinn net onbedéngt zur selwechter Zäit geschitt.

Isotopen an Atommass

Wéi d’Isotopenzesummesetzung d’Zuele verännert

D’Standard-Atommass ass 78.971(8). Dëse Wäert bezitt sech op d’Isotopenzesummesetzung vun natierlechem Material op der Äerd an net op d’Mass vun engem eenzelen Atom.

Selen huet op d’mannst ee stabilen Isotop. Verschidden Isotopen hu gläich vill Protonen a gehéieren dofir zum selwechten Element, mee si hunn ënnerschiddlech Neutronenzuelen an Atommassen.

Sécherheet

Ëmgang an Expositioun

D’Gefore vu Selen hänke vun der cheemescher Form, der Dosis an dem Expositiounswee of. Selen a renger Form, seng Ionen a seng Verbindunge kënne ganz ënnerschiddlech biologesch an Ëmwelteffekter hunn; dofir mussen d’Sécherheetsdate fir déi konkret Substanz kontrolléiert ginn.