Unsur kimia · halaman rujukan

34Se

Selenium

Selenium ialah unsur kimia dengan nombor atom 34 dan simbol Se. Unsur ini terletak pada kala 4, kumpulan 16, blok p. Pada suhu bilik keadaan rujukannya pepejal, dan konfigurasi elektronnya [Ar] 3d10 4s2 4p4.

Nombor atom34

Berat atom piawai78.971(8)

Kumpulan16

Kala4

Blokp

Konfigurasi elektron[Ar] 3d10 4s2 4p4

Struktur elektron

Apa yang mengawal kimianya

Konfigurasi elektron Selenium ialah [Ar] 3d10 4s2 4p4. Taburan elektron pada petala dan subpetala terluar mengawal cara atom membentuk ikatan serta keadaan pengoksidaan yang paling mungkin.

Untuk memahami kereaktifan, konfigurasi elektron perlu dibaca bersama kedudukan dalam jadual berkala. Kedua-duanya menunjukkan elektron valens, kesan pemerisaian, saiz atom dan kecenderungan atom kehilangan, menerima atau berkongsi elektron.

Bentuk kimia

Sebatian, ion dan bahan

Selenium membentuk pelbagai jenis bahan bergantung pada struktur elektron dan persekitaran kimianya. Oksida, halida, hidrida, aloi atau sebatian kovalen boleh menjadi penting; keadaan pengoksidaan menentukan struktur, ikatan dan kereaktifan.

Sifat fizikal

Keadaan dan perubahan fasa

Keadaan rujukan pada suhu bilik ialah pepejal. Ketumpatan yang disenaraikan ialah 4.81 g/cm³. Takat leburnya 494.2 K (221.1 °C). Takat didihnya 958 K (684.9 °C). Tekanan, ketulenan, struktur kristal dan alotrop boleh mengubah nilai fizikal yang diukur, maka keadaan pengukuran sentiasa penting.

Kewujudan dan kegunaan

Di mana Selenium ditemui dan digunakan

Dalam amalan, Selenium ditemui dalam aplikasi yang berkaitan dengan kaca khas, elektronik dan biologi. Sifat yang digunakan boleh datang daripada unsur tulen, aloi, sebatian atau isotop tertentu; oleh itu bentuk kimia sentiasa penting apabila membincangkan kegunaan sebenar.

Dalam amalan

Contoh kegunaan sebenar

Kaca khas

Selenium ditambah kepada kaca untuk mengubah indeks biasan, warna, pengembangan terma, tindak balas terhadap sinaran atau ketahanan kimia.

Elektronik

Selenium digunakan dalam komponen dan bahan elektronik apabila kekonduksian, sifat semikonduktor, tindak balas optik atau kestabilan kimia diperlukan.

Biologi

Ion atau sebatian Selenium mengambil bahagian dalam struktur biologi, enzim, penghantaran isyarat atau metabolisme.

Kedudukan berkala

Apa yang ditunjukkan unsur jiran

Selenium terletak pada kala 4, kumpulan 16. Unsur jiran yang dipaparkan ialah Fosforus; Sulfur; Klorin; Arsenik; Bromin; Antimoni; Telurium; Iodin. Kedudukan ini membolehkan perbandingan langsung saiz atom, tenaga pengionan, keadaan pengoksidaan dan kecenderungan ikatan dengan unsur bersebelahan dalam jadual berkala.

Data rujukan

Sifat fizikal dan atom

Pengelasanbukan logam poliatom

Fasa pada suhu bilikpepejal

Petala elektron2 · 8 · 18 · 6

Ketumpatan4.81 g/cm³

Takat lebur494.2 K (221.1 °C)

Takat didih958 K (684.9 °C)

Keelektronegatifan Pauling2.55

Tenaga pengionan pertama941 kJ/mol

Afiniti elektron195 kJ/mol

Nilai menerangkan unsur atau atom neutral apabila sesuai. Data fizikal boleh bergantung pada alotrop, tekanan, ketulenan dan keadaan pengukuran.

Sejarah

Penemuan dan pengenalpastian

Penemuan Selenium dikaitkan dengan Jöns Jakob Berzelius. Pemerhatian pertama, pengasingan sampel tulen dan penentuan nombor atom moden tidak semestinya berlaku pada masa yang sama, jadi sejarah unsur ini perlu difahami sebagai beberapa peringkat.

Isotop dan berat atom

Bagaimana isotop mempengaruhi nilai

Berat atom piawai yang disenaraikan ialah 78.971(8). Nilai ini mencerminkan komposisi isotop bahan semula jadi di Bumi, bukannya jisim satu atom tunggal.

Selenium mempunyai sekurang-kurangnya satu isotop stabil. Semua isotop mempunyai bilangan proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berbeza, lalu jisim atomnya juga berbeza.

Keselamatan

Pengendalian dan pendedahan

Risiko Selenium bergantung pada bentuk kimia, dos dan laluan pendedahan. Unsur bebas, ion dan sebatiannya boleh mempunyai kesan biologi serta alam sekitar yang sangat berbeza, jadi helaian data keselamatan bagi bahan khusus perlu dirujuk.