Unsur kimia · halaman rujukan

53I

Iodin

Iodin ialah unsur kimia dengan nombor atom 53 dan simbol I. Unsur ini terletak pada kala 5, kumpulan 17, blok p. Pada suhu bilik keadaan rujukannya pepejal, dan konfigurasi elektronnya [Kr] 4d10 5s2 5p5.

Nombor atom53

Berat atom piawai126.90447(3)

Kumpulan17

Kala5

Blokp

Konfigurasi elektron[Kr] 4d10 5s2 5p5

Struktur elektron

Apa yang mengawal kimianya

Halogen mempunyai tujuh elektron valens. Menerima satu elektron melengkapkan petala terluar, maka ion halida −1 sangat lazim; unsur yang lebih berat juga membentuk banyak sebatian kovalen dengan keadaan pengoksidaan positif.

Konfigurasi elektron Iodin ialah [Kr] 4d10 5s2 5p5. Kedudukannya hanya satu elektron daripada konfigurasi gas adi membantu menerangkan kereaktifan tinggi unsur bebas dan perubahan sifat fizikal yang jelas sepanjang kumpulan 17.

Bentuk kimia

Sebatian, ion dan bahan

Unsur bebas Iodin sangat reaktif, manakala ion halida ialah bentuk yang sangat lazim. Hidrogen halida, garam halida, sebatian antara halogen dan, bagi unsur berat, sebatian beroksigen merupakan bahagian penting kimia kumpulan 17.

Sifat fizikal

Keadaan dan perubahan fasa

Keadaan rujukan pada suhu bilik ialah pepejal. Ketumpatan yang disenaraikan ialah 4.933 g/cm³. Takat leburnya 386.8 K (113.7 °C). Takat didihnya 457.4 K (184.2 °C). Tekanan, ketulenan, struktur kristal dan alotrop boleh mengubah nilai fizikal yang diukur, maka keadaan pengukuran sentiasa penting.

Kewujudan dan kegunaan

Di mana Iodin ditemui dan digunakan

Dalam amalan, Iodin ditemui dalam aplikasi yang berkaitan dengan fungsi tiroid, pemakanan, antiseptik dan fotografi. Sifat yang digunakan boleh datang daripada unsur tulen, aloi, sebatian atau isotop tertentu; oleh itu bentuk kimia sentiasa penting apabila membincangkan kegunaan sebenar.

Dalam amalan

Contoh kegunaan sebenar

Fungsi tiroid

Iodin diperlukan untuk menghasilkan hormon tiroid; kekurangan atau pengambilan berlebihan boleh mengganggu fungsi tiroid.

Pemakanan

Iodin penting dalam pemakanan manusia dan haiwan dalam bentuk ionik atau molekul tertentu.

Antiseptik

Sediaan yang mengandungi Iodin digunakan untuk pembasmian kuman kulit kerana kimianya boleh menyahaktifkan banyak mikroorganisma.

Fotografi

Sebatian Iodin yang peka cahaya telah digunakan dalam kimia fotografi, secara sejarah dan dalam beberapa aplikasi khusus.

Kedudukan berkala

Apa yang ditunjukkan unsur jiran

Iodin terletak pada kala 5, kumpulan 17. Unsur jiran yang dipaparkan ialah Selenium; Bromin; Kripton; Telurium; Xenon; Polonium; Astatin; Radon. Kedudukan ini membolehkan perbandingan langsung saiz atom, tenaga pengionan, keadaan pengoksidaan dan kecenderungan ikatan dengan unsur bersebelahan dalam jadual berkala.

Data rujukan

Sifat fizikal dan atom

Pengelasanbukan logam dwiatom

Fasa pada suhu bilikpepejal

Petala elektron2 · 8 · 18 · 18 · 7

Ketumpatan4.933 g/cm³

Takat lebur386.8 K (113.7 °C)

Takat didih457.4 K (184.2 °C)

Keelektronegatifan Pauling2.66

Tenaga pengionan pertama1 008 kJ/mol

Afiniti elektron295.2 kJ/mol

Nilai menerangkan unsur atau atom neutral apabila sesuai. Data fizikal boleh bergantung pada alotrop, tekanan, ketulenan dan keadaan pengukuran.

Sejarah

Penemuan dan pengenalpastian

Penemuan Iodin dikaitkan dengan Bernard Courtois. Pemerhatian pertama, pengasingan sampel tulen dan penentuan nombor atom moden tidak semestinya berlaku pada masa yang sama, jadi sejarah unsur ini perlu difahami sebagai beberapa peringkat.

Isotop dan berat atom

Bagaimana isotop mempengaruhi nilai

Berat atom piawai yang disenaraikan ialah 126.90447(3). Nilai ini mencerminkan komposisi isotop bahan semula jadi di Bumi, bukannya jisim satu atom tunggal.

Iodin mempunyai sekurang-kurangnya satu isotop stabil. Semua isotop mempunyai bilangan proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berbeza, lalu jisim atomnya juga berbeza.

Keselamatan

Pengendalian dan pendedahan

Sesetengah bentuk Iodin atau sebatiannya mempunyai ketoksikan yang ketara. Bahaya bergantung pada spesies kimia, dos dan laluan pendedahan; data keselamatan bagi bahan sebenar yang digunakan perlu dijadikan rujukan.