ธาตุเคมี · หน้าข้อมูลอ้างอิง

53I

ไอโอดีน

ไอโอดีนเป็นธาตุเคมีที่มีเลขอะตอม 53 และสัญลักษณ์ I อยู่ในคาบ 5 หมู่ 17 บล็อก p ที่อุณหภูมิห้องสถานะอ้างอิงคือของแข็ง และมีการจัดเรียงอิเล็กตรอน [Kr] 4d10 5s2 5p5

เลขอะตอม53

น้ำหนักอะตอมมาตรฐาน126.90447(3)

หมู่17

คาบ5

บล็อกp

การจัดเรียงอิเล็กตรอน[Kr] 4d10 5s2 5p5

โครงสร้างอิเล็กตรอน

อะไรควบคุมเคมีของธาตุนี้

ไอโอดีนต้องการอิเล็กตรอนอีกหนึ่งตัวเพื่อให้ชั้นเวเลนซ์มีแบบคล้ายแก๊สมีตระกูล จึงพบไอออนประจุ −1 ได้บ่อย ฮาโลเจนที่หนักขึ้นยังสร้างสารโคเวเลนต์และแสดงออกซิเดชันสถานะบวกได้

การจัดเรียงอิเล็กตรอนของไอโอดีนคือ [Kr] 4d10 5s2 5p5 ชั้นเวเลนซ์ที่เกือบเต็มช่วยอธิบายความไวต่อปฏิกิริยาและแนวโน้มสมบัติทางกายภาพเมื่อเลื่อนลงในหมู่ 17

รูปแบบทางเคมี

สารประกอบ ไอออน และวัสดุ

ไอโอดีนในรูปธาตุอิสระอาจไวต่อปฏิกิริยามาก ส่วนเฮไลด์และเกลือของมันเป็นรูปแบบที่พบได้ทั่วไปไฮโดรเจนเฮไลด์ สารอินเตอร์ฮาโลเจน และสารประกอบที่มีออกซิเจนของสมาชิกหนักก็มีความสำคัญ

พฤติกรรมทางกายภาพ

สถานะและการเปลี่ยนสถานะ

ที่อุณหภูมิห้อง สถานะอ้างอิงคือของแข็ง ความหนาแน่นที่ระบุคือ 4.933 g/cm³ จุดหลอมเหลวคือ 386.8 K (113.7 °C) จุดเดือดคือ 457.4 K (184.2 °C) ความดัน ความบริสุทธิ์ โครงสร้างผลึก และอัญรูปสามารถทำให้ค่าที่วัดเปลี่ยนได้ จึงควรอ่านข้อมูลทางกายภาพพร้อมเงื่อนไขการวัด

การพบและการใช้งาน

พบไอโอดีนที่ไหนและนำไปใช้อย่างไร

ในทางปฏิบัติไอโอดีนพบการใช้งานในด้าน การทำงานของต่อมไทรอยด์, โภชนาการ, สารฆ่าเชื้อ และ การถ่ายภาพ เหตุผลของการใช้งานอาจมาจากสมบัติของธาตุบริสุทธิ์ โลหะผสม สารประกอบ หรือไอโซโทปเฉพาะ จึงควรพิจารณารูปทางเคมีควบคู่กับการใช้งานเสมอ

ตัวอย่างการใช้งานจริง

ตัวอย่างการใช้งานในโลกจริง

การทำงานของต่อมไทรอยด์

ไอโอดีนเป็นส่วนจำเป็นของฮอร์โมนไทรอยด์ การได้รับน้อยหรือมากเกินไปจึงกระทบการทำงานของต่อมไทรอยด์ได้

โภชนาการ

ในบริบทโภชนาการ บทบาทของไอโอดีนขึ้นอยู่กับรูปทางเคมี ปริมาณ และการมีส่วนในโครงสร้างชีวภาพ เมแทบอลิซึม หรือเทคนิคทางการแพทย์เฉพาะด้าน

สารฆ่าเชื้อ

สารประกอบบางชนิดของไอโอดีนใช้ในสารฆ่าเชื้อเพราะสามารถยับยั้งหรือทำลายจุลชีพได้เมื่อใช้ในความเข้มข้นและเงื่อนไขที่เหมาะสม

การถ่ายภาพ

สารประกอบของไอโอดีนใช้ในการถ่ายภาพเมื่อการรับแสงสามารถเปลี่ยนสถานะทางเคมีหรือสัญญาณไฟฟ้าให้ตรวจวัดและบันทึกได้

ตำแหน่งในตารางธาตุ

ธาตุข้างเคียงบอกอะไรเรา

ไอโอดีนอยู่ในคาบ 5 และหมู่ 17 ธาตุข้างเคียงจริงในตาราง ได้แก่ ซีลีเนียม, โบรมีน, คริปทอนการเปรียบเทียบตำแหน่งเหล่านี้ช่วยให้เห็นแนวโน้มของขนาดอะตอม พลังงานไอออไนเซชัน พันธะ และความไวต่อปฏิกิริยาได้โดยตรง

ข้อมูลอ้างอิง

สมบัติทางกายภาพและอะตอม

การจัดประเภทอโลหะโมเลกุลสองอะตอม

สถานะที่อุณหภูมิห้องของแข็ง

ชั้นอิเล็กตรอน2 · 8 · 18 · 18 · 7

ความหนาแน่น4.933 g/cm³

จุดหลอมเหลว386.8 K (113.7 °C)

จุดเดือด457.4 K (184.2 °C)

อิเล็กโตรเนกาติวิตีแบบพอลิง2.66

พลังงานไอออไนเซชันลำดับแรก1 008 kJ/mol

สัมพรรคภาพอิเล็กตรอน295.2 kJ/mol

เมื่อเหมาะสม ค่าต่าง ๆ อธิบายธาตุหรืออะตอมเป็นกลาง สมบัติทางกายภาพอาจขึ้นอยู่กับอัญรูป ความดัน ความบริสุทธิ์ และเงื่อนไขการวัด

ประวัติ

การค้นพบและการระบุชนิด

ไอโอดีนถูกระบุจากสมบัติทางกายภาพและเคมีที่โดดเด่นระหว่างพัฒนาการของวิชาเคมี ปัจจุบันนิยามธาตุนี้อย่างแน่นอนด้วยเลขอะตอมและโครงสร้างอะตอม ไม่ใช่เพียงลักษณะของตัวอย่างที่มองเห็นได้

ไอโซโทปและน้ำหนักอะตอม

องค์ประกอบไอโซโทปเปลี่ยนตัวเลขอย่างไร

น้ำหนักอะตอมมาตรฐานของไอโอดีนคือ 126.90447(3) ค่านี้เป็นค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนักขององค์ประกอบไอโซโทปในวัสดุธรรมชาติ ไม่ใช่มวลของอะตอมเดี่ยว

ไอโซโทปของไอโอดีนมีจำนวนโปรตอนเท่ากันจึงเป็นธาตุเดียวกัน แต่มีจำนวนนิวตรอนและมวลอะตอมต่างกัน สัดส่วนไอโซโทปธรรมชาติสามารถทำให้ค่าน้ำหนักอะตอมมาตรฐานเปลี่ยนได้

ความปลอดภัย

การจัดการและการสัมผัส

ไอโอดีนและสารประกอบบางชนิดอาจเป็นพิษ ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับรูปทางเคมี ปริมาณ และเส้นทางการสัมผัส จึงควรใช้ข้อมูลความปลอดภัยของสารจริงที่กำลังใช้งาน