Kimyasal element · referans sayfası

37Rb

Rubidyum

Rubidyum, atom numarası 37 ve sembolü Rb olan kimyasal elementtir. Periyot 5, grup 1, s bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Elektron dizilimi [Kr] 5s1 biçimindedir.

Atom numarası37

Standart atom ağırlığı85.4678(3)

Grup1

Periyot5

Bloks

Elektron dizilimi[Kr] 5s1

Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Rubidyum atomunun bir değerlik elektronu vardır. Bu elektronun görece kolay uzaklaştırılması çoğunlukla +1 iyonuna ve alkali metallerin yüksek tepkime eğilimine yol açar.

[Kr] 5s1 elektron dizilimi konum ile kimya arasındaki bağı gösterir. Grupta aşağı indikçe dış elektron genel olarak çekirdekten uzaklaşır ve koparılması kolaylaşır.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Rubidyum için en karakteristik yükseltgenme basamağı +1’dir. Halojenürler, oksitler, hidroksitler ve oksijen içeren tuzlar yaygındır; yüksek tepkime eğilimi nedeniyle serbest metal doğada nadirdir.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Verilen yoğunluk 1.532 g/cm³. Erime noktası 312.5 K (39.3 °C). Kaynama noktası 961 K (687.9 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Rubidyum nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Rubidyum özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Bilimsel araştırma, Atom saatleri ve Fotoseller. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Bilimsel araştırma

Rubidyum, büyük ölçekli ticari kullanım için değil; atomik, nükleer ve periyodik eğilimleri sınamak için üretilir, ayrılır veya ölçülür.

Atom saatleri

Rubidyum atomundaki belirli geçişler, hassas zaman ölçümü için son derece kararlı bir frekans referansı sağlayabilir.

Fotoseller

Rubidyum veya bileşikleri, elektrik iletimi, yarı iletkenlik, optik tepki ya da kararlı yüzey özelliklerinin gerekli olduğu elektronik malzemelerde kullanılır.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Rubidyum, periyot 5 ve grup 1 içinde, s bloğunda yer alır ve alkali metal olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmaalkali metal

Oda sıcaklığındaki hâlikatı

Elektron katmanları2 · 8 · 18 · 8 · 1

Yoğunluk1.532 g/cm³

Erime noktası312.5 K (39.3 °C)

Kaynama noktası961 K (687.9 °C)

Pauling elektronegatifliği0.82

Birinci iyonlaşma enerjisi403 kJ/mol

Elektron ilgisi46.88 kJ/mol

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Rubidyum elementinin keşfi Robert Bunsen ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 85.4678(3) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Rubidyum en az bir kararlı izotopa sahiptir. İzotopların proton sayısı ve dolayısıyla element kimliği aynıdır; nötron sayıları ve atom kütleleri farklıdır.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Rubidyum ile ilgili tehlikeler kimyasal biçime, doza ve maruziyet yoluna bağlıdır. Saf element, iyonlar ve bileşikler biyolojik ve çevresel olarak çok farklı davranabilir; bu nedenle somut maddenin güvenlik verileri esas alınmalıdır.