Kimyasal element · referans sayfası

Potasyum

Potasyum, atom numarası 19 ve sembolü K olan kimyasal elementtir. Periyot 4, grup 1, s bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Elektron dizilimi [Ar] 4s1 biçimindedir.

Atom numarası19

Standart atom ağırlığı39.0983(1)

Grup1

Periyot4

Bloks

Elektron dizilimi[Ar] 4s1

Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Potasyum atomunun bir değerlik elektronu vardır. Bu elektronun görece kolay uzaklaştırılması çoğunlukla +1 iyonuna ve alkali metallerin yüksek tepkime eğilimine yol açar.

[Ar] 4s1 elektron dizilimi konum ile kimya arasındaki bağı gösterir. Grupta aşağı indikçe dış elektron genel olarak çekirdekten uzaklaşır ve koparılması kolaylaşır.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Potasyum için en karakteristik yükseltgenme basamağı +1’dir. Halojenürler, oksitler, hidroksitler ve oksijen içeren tuzlar yaygındır; yüksek tepkime eğilimi nedeniyle serbest metal doğada nadirdir.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Verilen yoğunluk 0.890g/cm³. Erime noktası 336.8 K (63.7 °C). Kaynama noktası 1 032 K (758.9 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Potasyum nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Potasyum özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Gübre üretimi, Biyoloji, Sabunlar ve Kimyasal bazlar. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Gübre üretimi

Hidrojen, amonyak üretiminin temel hammaddelerinden biridir; amonyaktan çok sayıda azotlu gübre üretilir.

Biyoloji

Biyoloji alanında Potasyum veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

Sabunlar

Sabunlar alanında Potasyum veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

Kimyasal bazlar

Kimyasal bazlar alanında Potasyum veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Potasyum, periyot 4 ve grup 1 içinde, s bloğunda yer alır ve alkali metal olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmaalkali metal

Oda sıcaklığındaki hâlikatı

Elektron katmanları2 · 8 · 8 · 1

Yoğunluk0.890g/cm³

Erime noktası336.8 K (63.7 °C)

Kaynama noktası1 032 K (758.9 °C)

Pauling elektronegatifliği0.82

Birinci iyonlaşma enerjisi418.8 kJ/mol

Elektron ilgisi48.38 kJ/mol

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Potasyum elementinin keşfi Humphry Davy ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 39.0983(1) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Potasyum en az bir kararlı izotopa sahiptir. İzotopların proton sayısı ve dolayısıyla element kimliği aynıdır; nötron sayıları ve atom kütleleri farklıdır.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Potasyum ile ilgili tehlikeler kimyasal biçime, doza ve maruziyet yoluna bağlıdır. Saf element, iyonlar ve bileşikler biyolojik ve çevresel olarak çok farklı davranabilir; bu nedenle somut maddenin güvenlik verileri esas alınmalıdır.