Kimyasal element · referans sayfası
56Ba

Baryum

Baryum, atom numarası 56 ve sembolü Ba olan kimyasal elementtir. Periyot 6, grup 2, s bloğunda yer alır. Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Elektron dizilimi [Xe] 6s2 biçimindedir.

Atom numarası56
Standart atom ağırlığı137.327(7)
Grup2
Periyot6
Bloks
Elektron dizilimi[Xe] 6s2
Elektronik yapı

Kimyasını ne belirler?

Baryum atomunun iki değerlik elektronu vardır ve çoğu bileşikte +2 yüklü iyon oluşturur. Bu davranış toprak alkali metal kimyasının temel özelliklerinden biridir.

[Xe] 6s2 dizilimi, komşu elementlerle karşılaştırıldığında iyonlaşma enerjisini, bağ oluşumunu ve tepkime eğilimini anlamaya yardım eder.

Kimyasal biçimler

Bileşikler, iyonlar ve malzemeler

Baryum başlıca +2 iyonu hâlinde bulunur. Tipik bileşikler arasında oksitler, hidroksitler, karbonatlar, sülfatlar ve halojenürler yer alır.

Fiziksel davranış

Hâl ve faz değişimleri

Oda sıcaklığında referans hâli katıdır. Verilen yoğunluk 3.51 g/cm³. Erime noktası 1 000 K (726.9 °C). Kaynama noktası 2 118 K (1 845 °C). Basınç, saflık ve kristal yapı ölçülen fiziksel değerleri etkileyebilir.

Bulunuş ve kullanım

Baryum nerede bulunur ve nasıl kullanılır?

Pratikte Baryum özellikle şu alanlarla ilişkilidir: Tıbbi görüntüleme cihazları, Sondaj sıvıları ve Havai fişekler. Kullanımın ayrıntısı elementin kimyasal biçimine, saflığına ve gerekli özelliğe bağlıdır.

Pratikte

Gerçek kullanım örnekleri

Tıbbi görüntüleme cihazları

Baryum veya belirli bileşikleri, uygun kimyasal ya da izotop biçiminde tıp, tanı, implant malzemeleri veya biyolojik süreçlerle ilgili uygulamalarda kullanılır.

Sondaj sıvıları

Sondaj sıvıları alanında Baryum veya bileşiklerinin belirli kimyasal, fiziksel ya da izotop özelliklerinden yararlanılır; gerçek rol kullanılan bileşiğe ve tasarıma bağlıdır.

Havai fişekler

Baryum içeren bileşiklerin ışıkla, ısıyla veya elektronlarla etkileşimi renk, ışıldama ya da görüntü oluşturma amacıyla kullanılabilir.

Periyodik konum

Komşu elementler ne anlatır?

Baryum, periyot 6 ve grup 2 içinde, s bloğunda yer alır ve toprak alkali metal olarak sınıflandırılır. Aynı gruptaki komşular değerlik elektron düzeni ve yaygın tepkime türleri açısından karşılaştırma sağlar. Periyotta yatay karşılaştırma ise atom yarıçapı, iyonlaşma enerjisi, elektronegatiflik ve bağlanmadaki düzenli değişimleri gösterir.

Referans verileri

Fiziksel ve atomik özellikler

Sınıflandırmatoprak alkali metal
Oda sıcaklığındaki hâlikatı
Elektron katmanları2 · 8 · 18 · 18 · 8 · 2
Yoğunluk3.51 g/cm³
Erime noktası1 000 K (726.9 °C)
Kaynama noktası2 119 K (1 845 °C)
Pauling elektronegatifliği0.89
Birinci iyonlaşma enerjisi502.8kJ/mol
Elektron ilgisi13.95 kJ/mol

Değerler, uygun olduğu yerde elementi veya nötr atomu tanımlar. Fiziksel veriler allotropa, basınca, saflığa ve ölçüm koşullarına bağlı olarak değişebilir.

Tarihçe

Keşif ve tanımlama

Baryum elementinin keşfi Carl Wilhelm Scheele ile ilişkilendirilir. Elementin fark edilmesi, saf örneğinin ayrılması ve modern atom numarasının belirlenmesi her zaman aynı tarihte gerçekleşmemiştir.

İzotoplar ve atom ağırlığı

İzotop bileşimi sayıları nasıl değiştirir?

Standart atom ağırlığı 137.327(7) değeridir. Bu sayı tek bir atomun kütlesini değil, doğal karasal maddede görülen tipik izotop bileşiminin ağırlıklı ortalamasını temsil eder.

Baryum en az bir kararlı izotopa sahiptir. İzotopların proton sayısı ve dolayısıyla element kimliği aynıdır; nötron sayıları ve atom kütleleri farklıdır.

Güvenlik

Kullanım ve maruziyet

Baryum ile ilgili tehlikeler kimyasal biçime, doza ve maruziyet yoluna bağlıdır. Saf element, iyonlar ve bileşikler biyolojik ve çevresel olarak çok farklı davranabilir; bu nedenle somut maddenin güvenlik verileri esas alınmalıdır.