Χημικό στοιχείο · σελίδα αναφοράς

11Na

Νάτριο

Το στοιχείο «Νάτριο» έχει ατομικό αριθμό 11 και σύμβολο Na. Βρίσκεται στην περίοδο 3, στην ομάδα 1 και στον τομέα s. Σε θερμοκρασία δωματίου η κατάσταση αναφοράς είναι στερεό. Η ηλεκτρονιακή του διαμόρφωση είναι [Ne] 3s1.

Ατομικός αριθμός11

Σχετική ατομική μάζα22.98976928(2)

Ομάδα1

Περίοδος3

Τομέαςs

Ηλεκτρονιακή διαμόρφωση[Ne] 3s1

Ηλεκτρονιακή δομή

Τι καθορίζει τη χημεία του

Το στοιχείο «Νάτριο» έχει ένα ηλεκτρόνιο σθένους. Η εύκολη απομάκρυνσή του οδηγεί συνήθως σε ιόν με φορτίο +1 και εξηγεί τη μεγάλη δραστικότητα των αλκαλιμετάλλων.

Η διαμόρφωση [Ne] 3s1 συνδέει άμεσα τη θέση του στοιχείου με τη χημική του συμπεριφορά. Κατεβαίνοντας στην ομάδα, το εξωτερικό ηλεκτρόνιο βρίσκεται γενικά πιο μακριά από τον πυρήνα και απομακρύνεται ευκολότερα.

Χημικές μορφές

Ενώσεις, ιόντα και υλικά

Η πιο χαρακτηριστική χημική μορφή για το στοιχείο «Νάτριο» είναι η βαθμίδα οξείδωσης +1. Συνηθισμένα είναι τα αλογονίδια, τα οξείδια, τα υδροξείδια και τα άλατα με οξυγόνο, ενώ το ελεύθερο μέταλλο είναι σπάνιο στη φύση λόγω της υψηλής δραστικότητας.

Φυσική συμπεριφορά

Κατάσταση και αλλαγές φάσης

Σε θερμοκρασία δωματίου η κατάσταση αναφοράς είναι στερεό. Η αναφερόμενη πυκνότητα είναι 0.968 g/cm³. Το σημείο τήξης είναι 370.9 K (97.8 °C). Το σημείο βρασμού είναι 1 156 K (882.9 °C). Η πίεση, η καθαρότητα και η κρυσταλλική δομή μπορούν να μεταβάλουν τις μετρούμενες φυσικές τιμές.

Παρουσία και εφαρμογές

Παρουσία και χρήσεις: Νάτριο

Στη Γη, το στοιχείο «Νάτριο» απαντά σε ορυκτά, ενώσεις ή στοιχειακή μορφή ανάλογα με τη χημική του δραστικότητα και το γεωχημικό περιβάλλον. Στην πράξη, σημαντικές εφαρμογές που παρουσιάζονται εδώ είναι Κοινά άλατα, Χημική σύνθεση και Ψυκτικό αντιδραστήρων.

Στην πράξη

Παραδείγματα πραγματικών χρήσεων

Κοινά άλατα

Το στοιχείο «Νάτριο» χρησιμοποιείται σε εφαρμογές που σχετίζονται με «Κοινά άλατα», όταν οι φυσικές ή χημικές ιδιότητές του προσφέρουν το κατάλληλο πλεονέκτημα.

Χημική σύνθεση

Το στοιχείο «Νάτριο» χρησιμοποιείται σε εφαρμογές που σχετίζονται με «Χημική σύνθεση», όταν οι φυσικές ή χημικές ιδιότητές του προσφέρουν το κατάλληλο πλεονέκτημα.

Ψυκτικό αντιδραστήρων

Το στοιχείο «Νάτριο» χρησιμοποιείται σε εφαρμογές που σχετίζονται με «Ψυκτικό αντιδραστήρων», όταν οι φυσικές ή χημικές ιδιότητές του προσφέρουν το κατάλληλο πλεονέκτημα.

Θέση στον περιοδικό πίνακα

Τι δείχνουν τα γειτονικά στοιχεία

Το στοιχείο «Νάτριο» βρίσκεται στην περίοδο 3 και στην ομάδα 1. Η σύγκριση με τα πραγματικά γειτονικά στοιχεία του πίνακα βοηθά να εξεταστούν τάσεις όπως το ατομικό μέγεθος, η ενέργεια ιοντισμού, η ηλεκτραρνητικότητα και ο χαρακτήρας των χημικών δεσμών.

Δεδομένα αναφοράς

Φυσικές και ατομικές ιδιότητες

Κατηγορίααλκαλιμέταλλο

Κατάσταση σε θερμοκρασία δωματίουΣτερεό

Ηλεκτρονιακές στιβάδες2 · 8 · 1

Πυκνότητα0.968 g/cm³

Σημείο τήξης370.9 K (97.8 °C)

Σημείο βρασμού1 156 K (882.9 °C)

Ηλεκτραρνητικότητα Pauling0.93

Πρώτη ενέργεια ιοντισμού495.8 kJ/mol

Ηλεκτρονική συγγένεια52.87 kJ/mol

Οι τιμές αφορούν το στοιχείο ή το ουδέτερο άτομο, όπου αυτό εφαρμόζεται. Τα φυσικά δεδομένα μπορεί να εξαρτώνται από το αλλότροπο, την πίεση και τις συνθήκες μέτρησης.

Ιστορία

Ανακάλυψη και ταυτοποίηση

Η ανακάλυψη του στοιχείου «Νάτριο» συνδέεται με Humphry Davy. Η αναγνώριση του στοιχείου, η απομόνωση καθαρού δείγματος και η απόδοση του σύγχρονου ατομικού αριθμού δεν συνέβησαν απαραίτητα την ίδια στιγμή.

Ισότοπα και ατομική μάζα

Πώς η ισοτοπική σύσταση αλλάζει τις τιμές

Η σχετική ατομική μάζα αναφοράς είναι 22.98976928(2). Η τιμή αφορά τη συνήθη ισοτοπική σύσταση φυσικού γήινου υλικού και όχι τη μάζα ενός συγκεκριμένου ατόμου.

Το στοιχείο «Νάτριο» έχει τουλάχιστον ένα σταθερό ισότοπο. Τα ισότοπα έχουν τον ίδιο αριθμό πρωτονίων, άρα την ίδια στοιχειακή ταυτότητα, αλλά διαφορετικό αριθμό νετρονίων και διαφορετικές ατομικές μάζες.

Ασφάλεια

Χειρισμός και έκθεση

Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το στοιχείο «Νάτριο» εξαρτώνται από τη χημική μορφή, τη δόση και την οδό έκθεσης. Το καθαρό στοιχείο, τα ιόντα και οι ενώσεις του μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές βιολογικές και περιβαλλοντικές επιδράσεις, γι’ αυτό πρέπει να χρησιμοποιούνται τα δεδομένα ασφαλείας της συγκεκριμένης ουσίας.