Pierwiastek chemiczny · karta referencyjna

11Na

Sód

Sód to pierwiastek o liczbie atomowej 11 (Na), położony w okresie 3, grupie 1 i bloku s. Stan odniesienia w temperaturze pokojowej: ciało stałe. Konfiguracja elektronowa: [Ne] 3s1.

Liczba atomowa11

Standardowa masa atomowa22.98976928(2)

Grupa1

Okres3

Bloks

Konfiguracja elektronowa[Ne] 3s1

Budowa elektronowa

Co steruje jego chemią

Pierwiastki grupy 1 mają na zewnętrznej powłoce jeden elektron. Dla metali alkalicznych jego utrata prowadzi zwykle do jonów +1 i bardzo reaktywnej chemii.

Konfiguracja elektronowa atomu to [Ne] 3s1. Liczba i energia elektronów walencyjnych wpływają na tworzenie wiązań, typowe stopnie utlenienia oraz podobieństwa z sąsiednimi pierwiastkami.

Formy chemiczne

Związki, jony i materiały

Typowe są związki jonowe zawierające kation +1, między innymi halogenki, tlenki, wodorotlenki i sole kwasów tlenowych. Wolny metal jest znacznie bardziej reaktywny niż większość jego trwałych soli.

Zachowanie fizyczne

Stan skupienia i przemiany fazowe

W temperaturze pokojowej stanem odniesienia jest ciało stałe. Podawana gęstość wynosi 0.968 g/cm³. Temperatura topnienia wynosi 370.9 K (97.8 °C). Temperatura wrzenia wynosi 1 156 K (882.9 °C). Ciśnienie, czystość próbki i struktura krystaliczna mogą wpływać na mierzone właściwości fizyczne.

Występowanie i zastosowania

Gdzie występuje i do czego jest używany

W praktyce najważniejsze konteksty występowania i zastosowań to: Powszechne sole, Synteza chemiczna oraz Chłodziwo reaktorowe.

W praktyce

Konkretne przykłady zastosowań

Powszechne sole

W tym zastosowaniu wykorzystuje się właściwości chemiczne lub fizyczne tego pierwiastka i jego związków, dobrane do konkretnych wymagań materiału lub procesu.

Synteza chemiczna

Pierwiastek lub jego związki mogą przyspieszać reakcje albo umożliwiać ich prowadzenie w łagodniejszych warunkach, nie będąc przy tym zużywane w takim samym stopniu jak reagenty.

Chłodziwo reaktorowe

W technice jądrowej znaczenie mają właściwości jąder atomowych, pochłanianie lub emisja promieniowania oraz zachowanie materiału w polu neutronowym i w wysokiej temperaturze.

Położenie w układzie okresowym

Co mówią sąsiednie pierwiastki

Pierwiastek znajduje się w okresie 3 i grupie 1. W jego rzeczywistym otoczeniu w układzie okresowym widać między innymi: Lit, Beryl, Sód, Magnez, Potas, Wapń. Porównanie tych pozycji pomaga zrozumieć zmiany promienia atomowego, energii jonizacji, elektronów walencyjnych i sposobów tworzenia wiązań.

Dane referencyjne

Właściwości fizyczne i atomowe

Klasyfikacjametal alkaliczny

Stan w temperaturze pokojowejciało stałe

Powłoki elektronowe2 · 8 · 1

Gęstość0.968 g/cm³

Temperatura topnienia370.9 K (97.8 °C)

Temperatura wrzenia1 156 K (882.9 °C)

Elektroujemność Paulinga0.93

Pierwsza energia jonizacji495.8 kJ/mol

Powinowactwo elektronowe52.87 kJ/mol

Wartości opisują pierwiastek lub atom obojętny tam, gdzie ma to zastosowanie. Dane fizyczne mogą zależeć od odmiany alotropowej, ciśnienia i warunków pomiaru.

Historia

Odkrycie i identyfikacja

Odkrycie pierwiastka wiąże się z osobą lub zespołem: Humphry Davy. Rozpoznanie nowego pierwiastka, uzyskanie czystej próbki i późniejsze przypisanie współczesnej liczby atomowej nie zawsze następowały w tym samym czasie.

Izotopy i masa atomowa

Jak skład izotopowy zmienia liczby

Standardowa masa atomowa wynosi 22.98976928(2). Wartość ta odnosi się do składu izotopowego naturalnego materiału ziemskiego, a nie do masy jednego konkretnego atomu.

Pierwiastek ma co najmniej jeden trwały izotop. Izotopy mają tę samą liczbę protonów, lecz różną liczbę neutronów, dlatego zachowują tożsamość chemiczną pierwiastka, ale różnią się masą atomową.

Bezpieczeństwo

Postępowanie i narażenie

Metal reaguje gwałtownie z wodą i wilgocią, dlatego przechowuje się go i obrabia w warunkach ograniczających kontakt z wodą oraz powietrzem.