Pierwiastek chemiczny · karta referencyjna

80Hg

Rtęć

Rtęć to pierwiastek o liczbie atomowej 80 (Hg), położony w okresie 6, grupie 12 i bloku d. Stan odniesienia w temperaturze pokojowej: ciecz. Konfiguracja elektronowa: [Xe] 4f14 5d10 6s2.

Liczba atomowa80

Standardowa masa atomowa200.592(3)

Grupa12

Okres6

Blokd

Konfiguracja elektronowa[Xe] 4f14 5d10 6s2

Budowa elektronowa

Co steruje jego chemią

W metalach przejściowych elektrony podpowłoki d mogą uczestniczyć w tworzeniu wiązań i stabilizować różne stopnie utlenienia. To źródło bogatej chemii kompleksów, barw i właściwości katalitycznych.

Konfiguracja elektronowa atomu to [Xe] 4f14 5d10 6s2. Liczba i energia elektronów walencyjnych wpływają na tworzenie wiązań, typowe stopnie utlenienia oraz podobieństwa z sąsiednimi pierwiastkami.

Formy chemiczne

Związki, jony i materiały

Rtęć jest metalem ciekłym w temperaturze pokojowej. Tworzy związki na stopniach utlenienia +1 i +2 oraz amalgamaty z wieloma innymi metalami.

Zachowanie fizyczne

Stan skupienia i przemiany fazowe

W temperaturze pokojowej stanem odniesienia jest ciecz. Podawana gęstość wynosi 13.53 g/cm³. Temperatura topnienia wynosi 234.3 K (-38.8 °C). Temperatura wrzenia wynosi 629.9 K (356.7 °C). Ciśnienie, czystość próbki i struktura krystaliczna mogą wpływać na mierzone właściwości fizyczne.

Występowanie i zastosowania

Gdzie występuje i do czego jest używany

W praktyce najważniejsze konteksty występowania i zastosowań to: Pomiary, Lampy oraz Synteza chemiczna.

W praktyce

Konkretne przykłady zastosowań

Pomiary

Powtarzalna zależność właściwości elektrycznych, optycznych lub cieplnych od warunków pozwala stosować materiał w czujnikach i aparaturze pomiarowej.

Lampy

Odpowiednie atomy, jony lub związki mogą pochłaniać i emitować światło o charakterystycznych długościach fali, co wykorzystuje się w źródłach światła i materiałach luminescencyjnych.

Synteza chemiczna

Pierwiastek lub jego związki mogą przyspieszać reakcje albo umożliwiać ich prowadzenie w łagodniejszych warunkach, nie będąc przy tym zużywane w takim samym stopniu jak reagenty.

Położenie w układzie okresowym

Co mówią sąsiednie pierwiastki

Pierwiastek znajduje się w okresie 6 i grupie 12. W jego rzeczywistym otoczeniu w układzie okresowym widać między innymi: Srebro, Kadm, Ind, Złoto, Rtęć, Tal. Porównanie tych pozycji pomaga zrozumieć zmiany promienia atomowego, energii jonizacji, elektronów walencyjnych i sposobów tworzenia wiązań.

Dane referencyjne

Właściwości fizyczne i atomowe

Klasyfikacjametal przejściowy

Stan w temperaturze pokojowejciecz

Powłoki elektronowe2 · 8 · 18 · 32 · 18 · 2

Gęstość13.53 g/cm³

Temperatura topnienia234.3 K (-38.8 °C)

Temperatura wrzenia629.9 K (356.7 °C)

Elektroujemność Paulinga2

Pierwsza energia jonizacji1 007 kJ/mol

Powinowactwo elektronowe—

Wartości opisują pierwiastek lub atom obojętny tam, gdzie ma to zastosowanie. Dane fizyczne mogą zależeć od odmiany alotropowej, ciśnienia i warunków pomiaru.

Historia

Odkrycie i identyfikacja

Historia tego pierwiastka obejmuje etap rozpoznania jego odrębności chemicznej, uzyskania próbki oraz późniejszego umieszczenia w układzie okresowym według liczby atomowej.

Izotopy i masa atomowa

Jak skład izotopowy zmienia liczby

Standardowa masa atomowa wynosi 200.592(3). Wartość ta odnosi się do składu izotopowego naturalnego materiału ziemskiego, a nie do masy jednego konkretnego atomu.

Pierwiastek ma co najmniej jeden trwały izotop. Izotopy mają tę samą liczbę protonów, lecz różną liczbę neutronów, dlatego zachowują tożsamość chemiczną pierwiastka, ale różnią się masą atomową.

Bezpieczeństwo

Postępowanie i narażenie

Ryzyko zależy od postaci chemicznej, dawki i drogi narażenia. Czysty pierwiastek, jego jony i związki mogą mieć bardzo różne działanie biologiczne i środowiskowe, dlatego należy korzystać z danych bezpieczeństwa dla konkretnej substancji.