Frumefni · yfirlitssíða

Súrefni

Súrefni er frumefni með sætistölu 8 og táknið O. Það er í lotu 2, flokki 16 og p-blokk. Við stofuhita er viðmiðunarástandið gas. Rafeindaskipanin er [He] 2s2 2p4.

Sætistala8

Staðlaður atómmassi[15.99903, 15.99977]

Flokkur16

Lota2

Blokkp

Rafeindaskipan[He] 2s2 2p4

Rafeindabygging

Hvað stýrir efnafræðilegri hegðun

Frumefni í flokki 16 hafa sex gildisrafeindir. Algengt er að taka við eða deila tveimur rafeindum, en þyngri frumefni geta einnig haft mörg jákvæð oxunarástand.

Rafeindaskipan þessa atóms er [He] 2s2 2p4. Fjöldi og orka gildisrafeinda hafa áhrif á hvernig atómið tengist og hvaða jóna- eða samgildu byggingar það getur myndað.

Efnaform

Efnasambönd, jónir og efni

Súrefni kemur fyrir sem O₂ og sem óson O₃. Í efnasamböndum eru oxíð, peroxíð, sýrur, sölt, steindir og lífsameindir meðal mikilvægustu formanna.

Eðlishegðun

Ástand og fasabreytingar

Við stofuhita er viðmiðunarástandið gas. Skráður eðlismassi er 1.429 g/L. Bræðslumarkið er 54.37 K (-218.8 °C). Suðumarkið er 90.19 K (-183 °C). Þrýstingur, hreinleiki og kristalgerð geta haft áhrif á mælda eðliseiginleika.

Tilvist og notkun

Hvar frumefnið finnst og hvernig það er notað

Í reynd tengist súrefni sérstaklega eftirfarandi sviðum: öndun, málmvinnsla, stál og vatnshreinsun.

Í reynd

Áþreifanleg notkun

Öndun

Eitt hagnýtt samhengi er öndun. Nákvæmt hlutverk súrefni fer eftir því hvort það er notað sem hreint frumefni, efnasamband, málmblanda, efni eða tiltekin samsæta.

Málmvinnsla

Eitt hagnýtt samhengi er málmvinnsla. Nákvæmt hlutverk súrefni fer eftir því hvort það er notað sem hreint frumefni, efnasamband, málmblanda, efni eða tiltekin samsæta.

Stál

Eitt hagnýtt samhengi er stál. Nákvæmt hlutverk súrefni fer eftir því hvort það er notað sem hreint frumefni, efnasamband, málmblanda, efni eða tiltekin samsæta.

Vatnshreinsun

Eitt hagnýtt samhengi er vatnshreinsun. Nákvæmt hlutverk súrefni fer eftir því hvort það er notað sem hreint frumefni, efnasamband, málmblanda, efni eða tiltekin samsæta.

Staða í lotukerfinu

Hvað nágrannarnir segja okkur

Súrefni er í lotu 2 og flokki 16. Raunverulegir nágrannar hjálpa til við að bera saman atómstærð, jónunarorku, rafeindaskipan og tengimynstur innan lotukerfisins. Í þessu nágrenni sjást til dæmis Köfnunarefni, Flúr, Fosfór, Brennisteinn.

Viðmiðunargildi

Eðlis- og atómeiginleikar

Flokkunmálmleysingi

Ástandsform við stofuhitagas

Rafeindahvel2 · 6

Eðlismassi1.429 g/L

Bræðslumark54.37 K (-218.8 °C)

Suðumark90.19 K (-183 °C)

Rafdrægni samkvæmt Pauling3.44

Fyrsta jónunarorka1 314 kJ/mol

Rafeindasækni141 kJ/mol

Gildin lýsa frumefninu eða hlutlausri frumeind þegar það á við. Eðlisgildi geta ráðist af allotrópi, þrýstingi og mæliaðstæðum.

Saga

Uppgötvun og auðkenning

Uppgötvun súrefni er tengd við Carl Wilhelm Scheele. Að greina nýtt frumefni, einangra hreint sýni og síðar staðfesta stöðu þess með sætistölu 8 gerðist ekki alltaf á sama tíma.

Samsætur og atómmassi

Hvernig samsætusamsetning hefur áhrif á tölurnar

Staðlaður atómmassi er gefinn sem bilið [15.99903, 15.99977]. Hlutföll samsæta í náttúrulegum sýnum geta breyst lítillega og eitt aukastafagildi myndi fela raunverulegan breytileika.

Súrefni hefur að minnsta kosti eina stöðuga samsætu. Samsætur hafa sama fjölda róteinda en mismunandi fjölda nifteinda og eru því sama frumefni með mismunandi atómmassa.

Öryggi

Meðhöndlun og útsetning

Öryggi fer eftir efnaformi, skammti og leið útsetningar. Hreint frumefni, jónir og efnasambönd geta haft mjög ólík áhrif á líkama og umhverfi og því þarf að skoða öryggisupplýsingar þess efnis sem raunverulega er notað.