Chemisch element · referentiefiche

85At

Astaat

Astaat (At) is element 85 van het periodiek systeem, een metalloïde in groep 17, periode 6 en het p-blok. De elektronenconfiguratie [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p5 helpt verklaren hoe het element bindt en reageert; de referentietoestand bij kamertemperatuur is vast.

Atoomnummer85

Standaard atoomgewichtGeen standaard atoomgewicht

Groep17

Periode6

Blokp

Elektronenconfiguratie[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p5

Elektronenstructuur

Wat bepaalt de chemie?

Halogenen hebben zeven valentie-elektronen. Eén extra elektron voltooit de buitenste schil, waardoor halide-ionen met lading −1 veel voorkomen; covalente halogeenverbindingen vormen daarnaast een brede chemie.

Bij astaat verklaart de configuratie [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p5 de sterke neiging om elektronen aan te trekken. Het vrije element is reactief en komt daarom in de natuur voornamelijk in verbindingen voor.

Chemische vormen

Verbindingen, ionen en materialen

Het vrije element is reactief en moleculair of anderszins alleen onder gecontroleerde omstandigheden aanwezig. Halide-ionen zijn zeer algemene chemische vormen; daarnaast bestaan waterstofhalogeniden, interhalogeenverbindingen en zuurstofhoudende verbindingen.

Fysisch gedrag

Toestand en faseovergangen

Bij kamertemperatuur is de referentietoestand vast. Het smeltpunt is 575 K (301.9 °C). Het kookpunt is 610 K (336.9 °C). Druk, zuiverheid en kristalstructuur kunnen gemeten waarden verschuiven; bij elementen met meerdere allotropen kan ook de structuur zelf een duidelijk verschil maken.

Voorkomen en toepassingen

Waar astaat voorkomt en wordt gebruikt

In de praktijk komt astaat vooral naar voren in toepassingen en contexten zoals wetenschappelijk onderzoek, nucleaire geneeskunde en chemische synthese.

In de praktijk

Concrete toepassingen

Wetenschappelijk onderzoek

Astaat speelt een rol bij wetenschappelijk onderzoek. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Nucleaire geneeskunde

Astaat speelt een rol bij nucleaire geneeskunde. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Chemische synthese

Astaat speelt een rol bij chemische synthese. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Positie in het periodiek systeem

Wat de naburige elementen laten zien

Astaat staat in periode 6, groep 17 en het p-blok. De getoonde omgeving bevat onder meer Telluur, Jodium, Xenon, Polonium. Vergelijking met deze elementen helpt trends in atoomgrootte, ionisatie-energie, elektronegativiteit en binding langs het periodiek systeem te volgen.

Referentiegegevens

Fysische en atomaire eigenschappen

Classificatiemetalloïde

Toestand bij kamertemperatuurvast

Elektronenschillen2 · 8 · 18 · 32 · 18 · 7

Dichtheid—

Smeltpunt575 K (301.9 °C)

Kookpunt610 K (336.9 °C)

Pauling-elektronegativiteit2.2

Eerste ionisatie-energie899 kJ/mol

Elektronenaffiniteit233 kJ/mol

De waarden beschrijven het element of het neutrale atoom waar van toepassing. Fysische gegevens kunnen afhangen van allotroop, druk, zuiverheid en meetomstandigheden.

Geschiedenis

Ontdekking en identificatie

De ontdekking van astaat wordt in deze historische registratie in verband gebracht met Dale R. Corson. Herkenning als element, isolatie van een zuiver monster en de latere definitie via het atoomnummer vonden niet noodzakelijk op hetzelfde moment plaats.

Isotopen

Hoe isotopensamenstelling de getallen verandert

Astaat heeft geen standaard atoomgewicht. Er bestaat geen karakteristieke natuurlijke isotopenverdeling waaruit een betrouwbare abundantiegewogen gemiddelde waarde kan worden berekend.

Astaat heeft geen stabiele isotopen. De isotopen zijn radioactief; halveringstijd en vervalwijze zijn daarom belangrijk bij meting, gebruik en veilige behandeling.

Veiligheid

Omgang en blootstelling

Astaat is radioactief. De risico’s hangen af van isotoop, activiteit, stralingstype, halveringstijd, chemische vorm en blootstellingsroute; passende radiologische en chemische veiligheidsmaatregelen zijn daarom noodzakelijk.