Chemisch element · referentiefiche

86Rn

Radon

Radon (Rn) is element 86 van het periodiek systeem, een edelgas in groep 18, periode 6 en het p-blok. De elektronenconfiguratie [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p6 helpt verklaren hoe het element bindt en reageert; de referentietoestand bij kamertemperatuur is gas.

Atoomnummer86

Standaard atoomgewichtGeen standaard atoomgewicht

Groep18

Periode6

Blokp

Elektronenconfiguratie[Xe] 4f14 5d10 6s2 6p6

Elektronenstructuur

Wat bepaalt de chemie?

Edelgassen hebben een gevulde buitenste elektronenschil. Daardoor zijn geïsoleerde atomen onder gewone omstandigheden weinig geneigd om elektronen op te nemen, af te staan of te delen.

Voor radon laat de configuratie [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p6 zien waarom de vrije atomen relatief inert zijn. Bij de zwaardere edelgassen kunnen sterke reagentia onder speciale omstandigheden toch verbindingen vormen.

Chemische vormen

Verbindingen, ionen en materialen

De vrije mono-atomaire vorm domineert. Voor de lichtere edelgassen zijn stabiele verbindingen uitzonderlijk; enkele zwaardere leden kunnen met zeer elektronegatieve elementen verbindingen vormen onder geschikte omstandigheden.

Fysisch gedrag

Toestand en faseovergangen

Bij kamertemperatuur is de referentietoestand gas. De vermelde dichtheid is 9.73 g/L. Het smeltpunt is 202 K (-71.15 °C). Het kookpunt is 211.5 K (-61.65 °C). Druk, zuiverheid en kristalstructuur kunnen gemeten waarden verschuiven; bij elementen met meerdere allotropen kan ook de structuur zelf een duidelijk verschil maken.

Voorkomen en toepassingen

Waar radon voorkomt en wordt gebruikt

In de praktijk komt radon vooral naar voren in toepassingen en contexten zoals geologie, gezondheid en wetenschappelijk onderzoek.

In de praktijk

Concrete toepassingen

Geologie

Radon speelt een rol bij geologie. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Gezondheid

Radon speelt een rol bij gezondheid. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Wetenschappelijk onderzoek

Radon speelt een rol bij wetenschappelijk onderzoek. De relevante eigenschap hangt af van de chemische vorm, samenstelling en het materiaal of proces waarin het element wordt gebruikt.

Positie in het periodiek systeem

Wat de naburige elementen laten zien

Radon staat in periode 6, groep 18 en het p-blok. De getoonde omgeving bevat onder meer Jodium, Xenon, Astaat, Tennessine. Vergelijking met deze elementen helpt trends in atoomgrootte, ionisatie-energie, elektronegativiteit en binding langs het periodiek systeem te volgen.

Referentiegegevens

Fysische en atomaire eigenschappen

Classificatieedelgas

Toestand bij kamertemperatuurgas

Elektronenschillen2 · 8 · 18 · 32 · 18 · 8

Dichtheid9.73 g/L

Smeltpunt202 K (-71.15 °C)

Kookpunt211.5 K (-61.65 °C)

Pauling-elektronegativiteit—

Eerste ionisatie-energie1 037 kJ/mol

Elektronenaffiniteit—

De waarden beschrijven het element of het neutrale atoom waar van toepassing. Fysische gegevens kunnen afhangen van allotroop, druk, zuiverheid en meetomstandigheden.

Geschiedenis

Ontdekking en identificatie

De ontdekking van radon wordt in deze historische registratie in verband gebracht met Friedrich Ernst Dorn. Herkenning als element, isolatie van een zuiver monster en de latere definitie via het atoomnummer vonden niet noodzakelijk op hetzelfde moment plaats.

Isotopen

Hoe isotopensamenstelling de getallen verandert

Radon heeft geen standaard atoomgewicht. Er bestaat geen karakteristieke natuurlijke isotopenverdeling waaruit een betrouwbare abundantiegewogen gemiddelde waarde kan worden berekend.

Radon heeft geen stabiele isotopen. De isotopen zijn radioactief; halveringstijd en vervalwijze zijn daarom belangrijk bij meting, gebruik en veilige behandeling.

Veiligheid

Omgang en blootstelling

Radon is radioactief. De risico’s hangen af van isotoop, activiteit, stralingstype, halveringstijd, chemische vorm en blootstellingsroute; passende radiologische en chemische veiligheidsmaatregelen zijn daarom noodzakelijk.